Tag

Wat is het syndroom van Sjögren?

Het syndroom van Sjögren is een auto-immuunziekte die zijn naam kreeg van Henrik Sjögren, een Zweedse oogarts. Bij deze aandoening valt je afweersysteem weefsel aan dat slijmvlies afscheidt. Hierdoor wordt er weinig of geen lichaamsvocht, zoals speeksel of traanvocht, geproduceerd. De ziekte verschijnt vaak samen met verschillende vormen van reuma. Hieronder lees je meer over het syndroom van Sjögren.

Symptomen

In een lichtere vorm beperkt het syndroom zich tot de mond, in ernstigere gevallen treft de ziekte het hele lichaam. Door de auto-immuunreactie worden de klieren beschadigd die je ogen van traanvocht en je mond van speeksel voorzien. Hierdoor gaan deze lichaamsdelen uitdrogen. Er wordt geen of erg weinig speeksel aangemaakt en je ogen zijn geïrriteerd en jeuken. De droogte in de mond leidt tot slik –en kauwproblemen en tandbederf en kan ook je reukzin en smaakpapillen aantasten. Het gebrek aan traanvocht in de ogen kan op termijn leiden tot verslechterd zicht.

De ziekte kan zich ook op andere plaatsen in het lichaam manifesteren. Het gaat hier om zowat alle lichaamsdelen die kunnen uitdrogen, zoals longen, keel, neus en vagina. Wanneer je longen uitdrogen, wordt de kans op een longontsteking of infectie groter. Andere symptomen omvatten onder meer lever –en nierproblemen en chronische ziekten aan pancreas en galblaas.

Behandeling

De bestaande behandelingen concentreren zich vooral op de reuma waar het syndroom vaak mee gepaard gaat. Er bestaat tot nu toe helaas geen behandeling die het syndroom van Sjögren kan genezen.

Wel probeert men de symptomen van het syndroom te behandelen. Dit doet men onder andere met oogdruppels, suikervrije kauwgom, speekselvervangend middel en pijnstillers. Je hebt best altijd vloeistof op zak, om regelmatig aan te nippen en zo je mond vochtig te houden.

Wanneer je aan het syndroom lijdt, kan je ook beter regelmatig je tandarts bezoeken. Het speeksel beschermt immers je mond: zonder speeksel hebben bacteriën vrij spel. Vermijd verder medicatie zoals bijvoorbeeld een antihistaminicum, dit werkt uitdroging in de hand. Wat specifieke medicatie betreft, bestaat er een geneesmiddel (pilocarpine), dat je speekselklieren meer speeksel doet produceren. Dit werkt echter alleen wanneer de ziekte je speekselklieren niet heeft doen verschrompelen.

Tags ,

Wat is de ziekte van Addison?

De ziekte van Addison –ook bijnierschorsinsufficiëntie genoemd- is een ernstige, maar zeldzame, chronische ziekte die bij een acute opflakkering zelfs tot shock kan leiden. De ziekte van Addison is meestal een auto-immuunziekte: een ziekte die zich afweert tegen bepaalde delen van het eigen lichaam, in dit geval tegen de bijnierschors.

Cortisol en aldosteron

Bij de ziekte van Addison wordt de bijnierschors aangevallen waardoor die niet meer goed werkt. De bijnierschors maakt normaal de hormonen cortisol en aldosteron aan. Cortisol is onder andere belangrijk bij stress en inspanning. Het zorgt er namelijk voor dat er voldoende energie voorhanden is om prestaties te leveren. Aldosteron reguleert de hoeveelheid water en zout in het lichaam. Het gevolg van de ziekte van Addison is dus een chronisch tekort aan cortisol en aldosteron.

Symptomen

Als gevolg van het tekort aan beide hormonen ontstaan ziektesymptomen zoals chronische vermoeidheid, krachtverlies, vochtverlies, gewichtsverlies, bruine verkleuring van de huid, verminderde eetlust, behoefte aan zout en misselijkheid. Ook braken en diarree zijn veelvoorkomende symptomen. Aangezien de symptomen geleidelijk aan verschijnen, is men vaak reeds geruime tijd ziek vooraleer de ziekte van Addison ook effectief wordt vastgesteld.

Oorzaken

De ziekte van Addison kan veroorzaakt worden door verschillende factoren. De meest voorkomende oorzaak is een auto-immuunreactie. Het is een, al dan niet aangeboren, afweerreactie tegen bijnierschorscellen. De ziekte kan echter ook ontstaan door een slechte werking van de bijnieren zelf of door een slechte secretie van ACTH door de hypofyse. Andere oorzaken zijn bijnierbloedingen, tuberculose en genetische afwijkingen.

Diagnose

De diagnose van de ziekte van Addison wordt bevestigd met een onderzoek naar de medische geschiedenis van de patiënt, zijn fysieke toestand, het vaststellen van voornoemde symptomen en een bloedonderzoek. In het bloedonderzoek maakt men meestal gebruik van een zogenaamde ACTH-stimulatietest. In deze test meet men de uitgangswaarde van de cortisolspiegel in het bloed, waarna men een hormoon (ACTH) inspuit. Aan de hand van de reactie op de hormooninjectie kan worden geconstateerd of de bijnierschors nog voldoende werkt.

Behandeling

De ziekte van Addison is niet te genezen. Wel kan de ziekte behandeld worden door het geven van bepaalde hormonen zodat het tekort aan cortisol en aldosteron wordt weggewerkt.

Tags , ,

Wat zijn auto-immuunziekten?

Auto-immuunziekten zijn aandoeningen waarbij het immuunsysteem van het lichaam reageert op lichaamseigen cellen en stoffen. Het lichaam maakt dan antistoffen aan tegen het eigen weefsel.

Immuunsysteem

Om auto-immuunziekten te begrijpen, moet je eerst weten hoe het immuunsysteem werkt. Het immuunsysteem is een netwerk van organen, cellen en molecules die samenwerken om het lichaam te beschermen tegen lichaamsvreemde stoffen, zoals kiemen, bacteriën, virussen, parasieten en schimmels. Als een van deze indringers (antigenen) in het lichaam probeert te komen, verdedigt de huis zich in de eerste plaats via de huid en de slijmvliezen.

De huid en de slijmvliezen bevatten macrofagen, witte bloedcellen, en antilichaampjes. De macrofagen verteren de antigenen, terwijl de antilichaampjes de antigenen opvangen die kunnen ontsnappen. Als de antigenen langs deze hinderpalen geraken, reageert het lichaam met de productie van lymfocyten (B-cellen en T-cellen), die geprogrammeerd zijn om de antigenen aan te vallen.

Het auto-immuunproces kan verschillende gevolgen hebben. Zo bijvoorbeeld de trage vernietiging van cellen of weefsels, de buitensporige groei van een orgaan of verstoring van de orgaanfuncties. Organen en weefsels die regelmatig getroffen worden zijn de schildklier, de alvleesklier, de bijnieren, de rode bloedcellen en de verbindingsweefsels (huid, spieren en gewrichten).

Orgaanspecifieke en niet-orgaanspecifieke ziekten

Auto-immuunziekten kunnen opgedeeld worden in twee types: orgaanspecifieke (op een orgaan gericht) en niet-orgaanspecifieke ziekten.

Voorbeelden van orgaanspecifieke auto-immuunziekten zijn diabetes type I (insulineafhankelijke diabetes), de Ziekte van Hashimoto en de Ziekte van Graves, die de schildklier treffen, kwaadaardige bloedarmoede die de maag treft, de Ziekte van Addison waarbij de bijnieren worden vernietigd, en chronische actieve hepatitis die de lever treft.
Voorbeelden van niet-orgaanspecifieke ziekten zijn reumatoïde artritis, multiple sclerose, lupus en myasthenia gravis.

Oorzaken

Onderzoek wijst erop dat verschillende factoren een rol kunnen spelen bij het ontstaan van de ziekten: giftige stoffen uit de omgeving, erfelijkheid, virussen en verschillende geneesmiddelen. Stress, slechte eetgewoonten, een gebrek aan beweging, een slaaptekort, drankmisbruik en roken kunnen ook het immuunsysteem verzwakken.

Behandeling

De meeste auto-immuunziekten kunnen niet genezen worden. De symptomen die met de ziekte gepaard gaan worden behandeld. Dokters kunnen medicijnen op basis van corticosteroïden voorschrijven, naast NSAID’s (ontstekingsremmende geneesmiddelen) en immuunsuppressiva die de reactie van het immuunsysteem onderdrukken en zo de progressie van de ziekte een halt toeroepen.

Tags ,