Tag

Stamcel- of beenmergtransplantatie

Een stamcel- of beenmergtransplantatie wordt momenteel in de geneeskunde toegepast als behandeling bij bloedkanker, lymfeklierkanker en bepaalde bloedziekten. In de toekomst kan het misschien ook bij andere ziekten worden gebruikt. Wat het juist is en hoe het in zijn werk gaat, kan je hieronder lezen.

Wat is een stamcel- of beenmerg transplantatie?

Bij een beenmergtransplantatie werden traditioneel de nodige stamcellen uit het beenmerg gehaald. Tegenwoordig haalt men deze vooral uit het bloed en daarom spreekt men nu eerder van een stamceltransplantatie.

De transplantatie wordt gevolgd door hoge doses chemotherapie of radiotherapie.

Stamcellen zijn verantwoordelijk voor de productie van de rode en witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes.

Het probleem van de chemotherapie is dat deze niet enkel de kwaadaardige cellen doodt, maar ook de overblijvende gewone cellen. Daarom gebeurt de infusie van de stamcellen pas na de chemotherapie. Door recente ontwikkelingen in het onderzoek naar stamceltransplantaties, kan de dosis chemotherapie verminderd worden. Dat maakt dat de behandeling in zijn geheel een stuk veiliger is geworden.

Waar haalt men de stamcellen vandaan?

- Uit het beenmerg: 
Stamcellen kunnen uit het beenmerg van een donor gehaald worden. Terwijl de donor onder volledige narcose gebracht wordt, kunnen de stamcellen via een punctuur uit het borstbeen of het bekken gehaald worden.
- Uit het bloed:
Stamcellen worden ook gevonden in het bloed. Na chemotherapie of een beenmergstimulans komen de stamcellen in grote hoeveelheden in het bloed terecht en kunnen ze met behulp van speciale apparatuur verzameld worden.
- Uit het navelstrengbloed:
Na een geboorte wordt er meestal navelstrengbloed afgenomen, een rijke bron aan stamcellen. Dit bloed kan worden opgeslagen en gebruikt indien nodig. Hieraan zijn geen risico’s verbonden voor het kind of de moeder.

De donors

- Jijzelf
- Een broer of zus
- Een vrijwilliger: er wordt een databank bijgehouden en zo kan men op zoek gaan naar de donor die voor jou het meest geschikt is.

Hoewel een stamceltransplantatie nog steeds risico’s inhoudt voor de patiënt, is het tot nu toe de beste behandeling voor vele ernstige aandoeningen.

Tags , ,

Wat is een beenmergtransplantatie?

Als mensen lijden aan een bloedziekte, lymfeklierkanker of leukemie , hoor je de dokters soms spreken van een beenmergtransplantatie. Waarom wordt zo’n operatie uitgevoerd en wat zijn de gevolgen voor de patiënt? Komt iedereen hiervoor in aanmerking? Wat houdt zo’n beenmergtransplantatie eigenlijk in?

Wat is beenmerg?

Beenmerg vind je in de meeste beenderen. Het is een zachte, licht vloeibare substantie. Wanneer dat beenmerg aangetast is door bijvoorbeeld kanker, dan gaat men soms over tot een beenmergtransplantatie. Dat houdt in dat de zieke cellen vervangen worden door gezonde stamcellen of gezond beenmerg. Stamcellen kunnen gewonnen worden uit het beenmerg zelf, maar ook uit bloed en uit de navelstreng van pasgeboren baby’s.

Essentieel

Het lijkt misschien niet zo, maar beenmerg is enorm belangrijk voor je immuunsysteem en bloedvoorziening. Bloed bevat namelijk naast rode en witte bloedcellen ook bloedplaatjes. Die laatste zorgen voor stolling van het bloed. De witte bloedcellen houden infecties tegen, terwijl de rode bloedcellen instaan voor het transport van zuurstof. De stamcellen in het beenmerg zorgen ervoor dat al die cellen constant en spontaan aangemaakt worden.

Wanneer het beenmerg dus aangetast is door een ziekte, verhindert dat de productie van de bloedelementen en loopt ook het immuunsysteem danig in de war. In dit geval kunnen de dokters kiezen voor een beenmergtransplantatie waarbij beenmerg van een gezond persoon ingebracht wordt bij de zieke patiënt. Het is mogelijk dat de donor voor de transplantatie een andere persoon is, maar het kan best zijn dat de patiënt zelf beenmerg kan laten transplanteren.

Behandeling

In geval van kanker kan het zijn dat je toch nog chemo- en/of bestralingstherapie nodig hebt, ook al heb je een beenmergtransplantatie ondergaan. Want alleen zo kan het slechte beenmerg dat nog achterbleef uitgeschakeld worden en krijgt  het nieuwe beenmerg de kans alles opnieuw aan te maken.

Als het beenmerg zelf aangetast is door de kanker, kiest men meestal voor een donor omdat men er alleen zo zeker van kan zijn dat het beenmerg kankervrij is. Een broer of zus is vaak een goede donor voor dit soort transplantaties. Is het beenmerg toch niet geschikt, dan gaat men op zoek naar andere mogelijke donoren.

Tegenwoordig stelt de dokter een beenmergtransplantatie bijna als standaardoptie voor aan mensen die lijden aan verschillende kankers, leukemie of lymfoom.

Tags , , , ,