Tag

Slechte cholesterol en hoe dit aan te pakken

Vaak wordt gesproken over twee soorten cholesterol: ‘de goede’ en ‘de slechte’.

Eigenlijk gaat het dan over het ‘transportmiddel’ waarin de cholesterol door het bloed wordt vervoerd. De goede soort verwijdert het teveel aan cholesterol uit het bloed en de vaatwanden. Deze wordt HDL-cholesterol genoemd. De slechte cholesterol noemt men LDL-cholesterol.

Verhouding

De verhouding totaal cholesterol tot de goede HDL-cholesterol is ook belangrijk. Als er te veel LDL aanwezig is ten opzichte van HDL, zal de cholesterol de neiging hebben zich op te hopen in de slagaders in de vorm van plaques (= atheroomplaques) en deze te vernauwen (=arteriosclerose). In deze omstandigheden kan op de plaats van de vernauwing een bloedklonter ontstaan (= trombose). Wanneer het bloed niet meer vlot kan stromen door de slagaders, komt het bloed niet meer in de weefsels, met ernstige klinische gevolgen: cerebrovasculair accident.

Echter een teveel aan cholesterol in het bloed ten gevolge van een onevenwichtig voedingspatroon (rijk aan verzadigde vetten en cholesterol) ligt aan de basis van hart- en vaatziekten maar is slechts 1 van de vele risicofactoren ervan.

Nochtans wordt een te hoge cholesterol toch nog altijd beschouwd als de belangrijkste risicofactor. Het Interheart-onderzoek uit 2005 in 52 landen dat een uitgebreid overzicht biedt van onderzoeken (>90.000 patiënten), besloot dat elke verlaging van het LDL-cholesterolgehalte met 40mg/dl, 20% vermindering van het cardiovasculaire risico oplevert. Dus hoe minder cholesterol hoe beter.

Tips

Met enkele kleine aanpassingen aan je levensstijl kan je cholesterol voorgoed verbannen. En het is niet eens zo moeilijk zoals velen denken. Gebruik deze tips tegen cholesterol en je zal zelf zien dat slechte cholesterol voorgoed verleden tijd is.

Eet gezond vet
Gezond vet bestaat echt! Je vindt het terug in allerlei noten, de walnoot, paranoot, amandelen zijn allemaal bronnen van gezond vet. Enkel pindanoten zijn niet zo gezond. Pindanoten zijn geen noten, maar peulvruchten. Andere gezonde vetten vindt je terug in vette vis, zoals zalm. Zalm zit vol goede omega-3 vetten en heeft een positieve werking op de HDL-cholesterol, de goede cholesterolvariant.

Grill je vlees
Vlees grillen is veel gezonder dan het bakken met boter. Bij grillen gebruik je geen bakboter.

Gebruik plantaardige olie
Wil je je vlees dan toch bakken, gebruik dan plantaardige olie in plaats van (dierlijk) vet of boter. Olijfolie en koolzaadolie zijn 2 perfecte vervangers voor boter. Deze zijn rijk aan onverzadigde vetten,welke goed zijn voor het hart.

Eet vezelrijk
Vezels zijn de belangrijkste voedingsbron voor het lichaam. Vezels zijn goed omdat ze rijk zijn aan energie. Hierdoor heb je het gevoel sneller vol te zitten en heb je minder de neiging om ongezonde tussendoortjes te eten. Vezelrijk voedsel is volkoren brood (geen wit brood), bruine rijst, volkoren pasta, tarwe- en havervlokken.

Tags , ,

Goede en slechte cholesterol: waar zit het verschil?

Cholesterol is een vetachtige stof, die dienst doet als een bouwsteen voor lichaamscellen en hormonen in het lichaam. Cholesterol wordt door het lichaam zelf geproduceerd, dat gebeurt in de lever en in mindere mate in de bijnieren en de darmen.  Ook wordt een klein gedeelte opgenomen uit de voeding.

In het lichaam heb je twee soorten cholesterol:

- Slechte cholesterol: dit is LDL-cholesterol, deze zorgen ervoor dat de bloedvaten dichtslibben.
- Goede cholesterol: dit is HDL-cholesterol, deze maakt de bloedvaten schoon.

Wat bepaalt ons cholesterolgehalte?

De hoeveelheid cholesterol wordt onder meer bepaald door wat we eten.

Het slechte cholesterolgehalte wordt verhoogd door de inname van verzadigde vetten in dierlijke producten (die zitten in bijvoorbeeld vette kaas, vet vlees, koek, gebak en snacks). Verzadigde vetten zijn meestal gestold (vast).

Het goede cholesterol (HDL) wordt verhoogt door onverzadigde vetten. Deze vetten kan je vinden in vette vis (zoals zalm, haring), noten en plantaardige oliën. Onverzadigde vetten zijn meestal vloeibaar (zoals olijfolie).

Het is belangrijk een goed evenwicht te vinden tussen goede en slechte cholesterol. Iemand kan een hoog LDL- (dus slecht) cholesterolgehalte hebben, maar daarbij ook een hoog DL- (en dus goed) cholesterolgehalte. Dit compenseert elkaar, en zo heeft die persoon niet per sé een te hoog cholesterolgehalte. Toch zijn er grenswaarden aan de hoeveelheid cholesterol in het bloed.

Gevolgen van een goede en slechte cholesterol?

Te veel aan LDL-cholesterol in het lichaam wijst op een te hoog cholesterolgehalte. Dit vormt een risico op een hart- en vaatziekten. Voorbeelden van deze ziekten zijn: een beroerte, een hartinfarct, etalagebenen (vernauwing van de slagaderen naar de benen). Omgekeerd, bij een hoog gehalte aan goede, HDL-cholesterol, wordt het risico op hart- en vaatziekten verlaagd.

Tips voor een goede cholesterol?

Het cholesterolgehalte bij de mens is voor een deel erfelijk bepaald, maar ook voeding heeft een grote invloed op het cholesterolgehalte.

Vette etenswaren, zoals kaas, eidooiers, vet vlees, koeken, gebakjes, snacks… zijn nefast voor je cholesterolgehalte.  Beter is deze producten te vervangen door hun magere varianten (magere of halfvole melk, mager vlees, magere kaas, …).  Ook overgewicht  kan het cholesterolgehalte doen verhogen, zeker buikvet is nadelig.

Onverzadigde vetten zijn dan weer goed voor het cholesterolgehalte. Het is dan ook  aangeraden 1 à 2 maar per week vis te eten, dit is goed voor het hart en de bloedvaten.  Ook groenten, fruit, magere zuivelproducten en volkoren graanproducten bevorderen een goede cholesterol.

Tags , ,

Opgepast, transvetten!

Hoewel gewone vetten een onmisbare energiebron vormen voor ons lichaam, zijn transvetten de boosdoeners die ervoor zorgen dat we minder lang leven. Het zijn namelijk kunstmatige vetten die we vinden in allerlei producten als ontbijtkoeken, snoep, chips, hamburgers, smeerboter, pizza’s, … Inderdaad, alle heerlijke dingen die elke diëtiste ons zou afraden.

Waarom zo slecht voor het lichaam?

Elk lichaam bevat ‘goede’ en ‘slechte’ cholesterol. Het is vanzelfsprekend dat we deze laatste zo laag mogelijk moeten trachten te houden. Een teveel hieraan kan immers leiden tot hart- en vaatproblemen. Er zijn 2 soorten vet die hiervoor zorgen: verzadigde vetten en transvetten. Deze laatste zorgen naast een verhoging van het ‘slechte’ cholesterol evenwel ook voor een verlaging van het ‘goede’ cholesterol. Studies hebben uitgewezen dat ziektes als diabetes of borstkanker hierin hun oorsprong vinden. Los daarvan is het ook zo dat transvetten bijna drie keer trager verteerd worden dan verzadigde vetten, waardoor ze tevens de hoofdoorzaak zijn van de obesitascrisis.

Uit het niets?

Transvetten zijn, in tegenstelling tot gewone vetten, niet terug te vinden in de natuur. Ze zijn het resultaat van een industrieel proces waarbij plantaardige olie wordt omgezet tot vast vet. Dit laatste is niet alleen lekker, maar ook veel langer houdbaar. Dat betekent dat ze een grote voorkeur genieten bij producenten van bijvoorbeeld koekjes en snoep, om de simpele reden dat de langere consumptietermijn meer winst oplevert. Om diezelfde reden zijn verse producten veel duurder.

Geen koekjes meer dan?

Ons lichaam heeft geen transvetten nodig. Toch zijn ze zo massaal aanwezig, dat het bijzonder moeilijk wordt om ze helemaal uit ons leven te sluiten. Het is wel zo dat de verpakking van producten steeds vaker informatie bevat over de hoeveelheid transvet. Bij margarine is dit trouwens wettelijk verplicht. Minder dan 1 procent is ideaal. Meer en meer horecazaken streven er tegenwoordig naar zo veel mogelijk transvetvrije producten – ja, ze bestaan wel degelijk – te gebruiken. Zo zijn Starbucks en een aantal restaurantketens, waarvan de bekendste Kentucky Fried Chicken, 3 jaar geleden in een samenwerking getreden om tegenwoordig enkel nog transvetvrije producten te verkopen.

Nu nog een transvetvrije supermarkt en iedereen leeft gezond! Of is dit toch niet haalbaar…?
Misschien is het iets realistischer om te streven naar een wereld waarin mensen wat meer moeite doen om te beseffen dat hun winkelkar wel eens tot hun dood zou kunnen leiden.

Tags , ,

Meer weten over cholesterol?

In je bloed is steeds een bepaalde hoeveelheid cholesterol aanwezig. Dit cholesterolgehalte wordt deels bepaald door je genetische achtergrond en deels door de hoeveelheid verzadigde vetten die je inneemt via voeding. Zelfs als je geen cholesterol eet, houdt je lichaam het cholesterolgehalte in je bloed op peil door zelf cholesterol te produceren.

Maar het cholesterolgehalte in je bloed kan ook te hoog zijn. Wanneer mensen zeggen dat ze last hebben van hun cholesterol, bedoelen ze dat het cholesterolgehalte in hun bloed te hoog is.

De risico’s van een te hoog cholesterolgehalte

Een te hoog cholesterolgehalte is een van de vier voornaamste oorzaken van hart- en vaatziekten. De andere drie zijn roken, een hoge bloeddruk en te weinig lichaamsbeweging.

Het risico op hart- en vaatziekten wordt groter naarmate het cholesterolgehalte in je bloed stijgt. Daarom is het belangrijk dat je vanaf een bepaalde leeftijd je cholesterolgehalte regelmatig laat nakijken door je huisarts.

Cholesteroltests

Bij een cholesteroltest neemt de arts eerst een bloedstaal uit je vinger of je arm. Indien uit deze test blijkt dat je gehalte goede cholesterol lager ligt dan 40 mg/dl of je totale cholesterolgehalte hoger ligt dan 200 mg/dl, zal hij een tweede test uitvoeren om dit resultaat te bevestigen. Indien de tweede test het eerste resultaat bevestigt, moet je later met een nuchtere maag nog eens bloed laten trekken, zodat de arts het precieze gehalte aan slechte cholesterol, goede cholesterol en triglyceriden in je bloed kan vaststellen.

Behandeling

Wat moet je doen als blijkt dat je een te hoog cholesterolgehalte hebt? De meest efficiënte manier om een te hoge cholesterol te bestrijden is een combinatie van medicatie en veranderingen in je voedingspatroon.

Er bestaan verschillende soorten anti-cholesterolmedicijnen, die echter allemaal bijwerkingen hebben. Je dokter kan je helpen het medicijn te kiezen dat het beste is voor jou.

De belangrijkste en meest efficiënte methode blijft echter aanpassing van je eet- en leefgewoonten. Een gezonde levensstijl vermindert het risico op een hartaanval, beroerte en hartziekten. Daarom is het belangrijk dat je op je voeding en je gewicht let en regelmatig aan lichaamsbeweging doet.

Een dieet kan je helpen om de hoeveelheid verzadigde vetten in je voeding te beperken. Magere zuivelproducten, mager vlees (vooral gevogelte), vis, volkoren graanproducten, fruit en groenten bevatten weinig verzadigde vetten en weinig calorieën, zodat je tegelijk aan je cholesterolgehalte en aan je gewicht kan werken.

Je gewicht onder controle houden en je cholesterolgehalte verlagen doe je verder ook door voldoende te bewegen. Probeer elke dag minstens dertig minuten aan lichaamsbeweging te doen.

Tags ,

Wat is cholesterol?

Cholesterol behoort tot de groep van vetten, ook wel lipiden genoemd, en zorgt voor de bouw van lichaamscellen, de aanmaak van bepaalde hormonen en speelt een belangrijke rol in de spijsvertering. Dat maakt cholesterol een onmisbare stof in ons lichaam.

Cholesterol zit in dierlijk en plantaardig voedsel. Maar het grootste deel, ongeveer 70%, wordt aangemaakt door onze lever. Slechts 30% halen we uit ons voedsel.

Wanneer cholesterol in grote hoeveelheden voorkomt in ons lichaam is dit schadelijk. Het teveel aan cholesterol kan zich ophopen aan de binnenzijde van de wanden van onze bloedvaten. Dat kan ervoor zorgen dat onze bloedvaten gaan dichtslibben. Hierdoor kunnen de rode bloedlichamen, die de zuurstof vervoeren via onze bloedvaten, niet goed meer door. De organen, waaronder het hart, krijgen zo te weinig zuurstof. Zo ontstaat een ernstig risico op hart- en vaatziekten.

Waarschijnlijk heb je al gehoord van ‘goede’ en ’slechte’ cholesterol. Het is de slechte cholesterol die ervoor zorgt dat onze aders dichtslibben. In ons bloed is cholesterol gebonden aan bepaalde partikels die zorgen voor de circulatie of het vervoer van de cholesterol:

LDL-partikels (Low density lipoproteïne): voeren cholesterol naar de weefsels via de bloedvaten. Dit transportpakketje kan zich gaan ophopen aan de binnenkant van onze bloedvaten. Dit is de slechte cholesterol.
HDL-partikels (High density lipoproteïne): brengen het teveel aan cholesterol naar de weefsel, waar het wordt omgezet in galzout, dat nodig is bij de vetvertering.

Een goede verhouding tussen LDL en HDL is belangrijk. Als er teveel LDL is in verhouding tot HDL, dan is de kans groot dat de cholesterol zich ophoopt in de aders.

Tags , ,

Cholesterol en erfelijkheid

Veel mensen hebben afwijkende cholesterolwaarden omwille van een erfelijke aandoening. De meesten weten echter niet dat ze deze aandoening hebben. Het is belangrijk dat ze de juiste behandeling krijgen aangezien het risico op hart- en vaatziekten groot is. Naast een gezonde levensstijl hebben ze ook levenslang medicijnen nodig om hun cholesterolgehalte op een veilig niveau te houden. Bij een adequate behandeling hebben deze patiënten dezelfde levensverwachting als personen zonder deze aandoening.

Er zijn verschillende vormen van erfelijke cholesterolaandoeningen:

Familiaire hypercholesterolemie (FH)

Bij deze aandoening kan de lever minder goed de slechte LDL-cholesterol uit het bloed filteren. Dit komt doordat er aan de buitenkant van de lever minder receptoren zitten die de LDL-cholesterol uit het bloed halen. Zo blijft er meer slechte cholesterol in het bloed circuleren. Een deel van deze patiënten ontwikkelen ook verdikkingen op de pezen (xanthomen) als gevolg van cholesterolophopingen. Je vindt deze xanthomen meestal op de hiel of op de handrug. Wanneer FH niet behandeld wordt, bestaat er een grote kans dat men voor de leeftijd van 40 al een hart- en vaatziekte kan krijgen.

Familiair defectief apolipoproteïne-B (FDB)

Net zoals bij FH haalt de lever ook bij deze erfelijke aandoening de LDL-cholesterol minder goed uit het bloed. De oorzaak ligt hier echter niet bij de receptoren van de lever, maar in afwijkingen van de LDL-deeltjes zelf. Ook hier blijft er dus meer cholesterol achter in de bloedbaan.

Familiair gecombineerde hyperlipidemie (FCHL)

In dit geval produceert de lever te veel vet en cholesterol. Meestal komt deze aandoening pas tot uiting van de leeftijd van 30 jaar. Maar liefst 1 op de 300 personen zou deze aandoening hebben.

Tags , ,

Visolie beschermt hart

Een onderzoek in Japan wees uit dat de inname van van hoge dosissen visolie, gecombineerd met het nemen van statines (cholesterolverlagende medicijnen) een positief effect heeft op het hart. Patiënten die deze behandeling volgden, boekten betere resultaten dan patiënten die alleen de gekende geneesmiddelen innamen. Patiënten die ook visolie namen, kregen op termijn minder cardiovasculaire problemen en hartaanvallen.

De onderzoekers van de Kobe University Graduate School of Medicine, onder leiding van professor Mitsuhiro Yokoyama, kwamen tot de vaststelling dat er onder de patiënten die statines en visolie combineerden 19% minder sterfgevallen waren dan onder de patiënten die alleen statines namen.

In visolie zit het bestanddeel EPA (Eicosapentaeenzuur). EPA is een vetzuur waarvan de positieve effecten op het hart al enige tijd geleden werd ontdekt. Maar naar het gebruik van EPA in combinatie met de gewone cholesterolverlagende medicatie werd nog niet eerder onderzoek gedaan. Bekende cholesterolverlagende medicijnen zijn onder andere Zocor (Merck & Co en Lipitor (Pfizer).

Yokoyama volgde in totaal 18.645 patiënten met een te hoog cholesterolgehalte. De helft onder hen kreeg ieder dag 1800 mg. EPA en een standaarddosis statine, de andere helft kreeg enkel statine. Daarna werden de proefpersonen vier tot zes jaar lang gevolgd. Na die periode bleek dat uit de eerste groep bijna 20% minder mensen gestorven was ten gevolge van een hartcomplicatie.

Professor Yokoyama hoopt het onderzoek nog verder uit te breiden naar andere landen. In Japan wordt traditioneel al meer vis gegeten dan in andere landen. Japanners eten meer vis dan de dosis die nodig is om hen zou beschermen tegen hartaandoeningen.

Tags , , , , ,

Ongezond leven verhoogt risico op Alzheimer

Iedereen kent wel de ziekte van alzheimer, de hersenen van alzheimer patienten takelen af wat leidt tot dementie, de ziekte van alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Ouderdom is de belangrijke risicofactor voor alzheimer maar onderzoekers zijn er van overtuigd dat een ongezonde levensstijl ook een grote invloed heeft op de ontwikkeling van de ziekte van alzheimer.

Ongezond leven kan naast tal van andere aandoeningen en kwalen ook de kans op alzheimer verhogen. Vooral zwaarlijvigheid kan zorgen voor een verhoogd risico op de ziekte van alzheimer. Wetenschappers voorspellen dat het stijgend aantal mensen die lijden aan obesitas ook zal zorgen voor een stijging van het aantal alzheimer patienten. Het risico op dementie of alzheimer ligt lager bij mensen die een gezond leven leiden, deze mensen hebben voldoende lichaamsbeweging en eten gezond. Dokters wijzen er op dat een gezonde levensstijl en een lagere bloeddruk het risico op dementie of alzheimer aanzienlijk kan verkleinen.

Mensen die te kampen hebben met overgewicht en zwaarlijvig zijn hebben dubbel zoveel kans om alzheimer te ontwikkelen als hun leeftijdsgenoten met een gezond gewicht. Het aantal gevallen van dementie en alzheimer za blijven stijgen, niet alleen omdat mensen tegenwoordig ouder worden maar ook omdat mensen ongezonder leven. Obesitas, roken, te hoge bloeddruk, te hoge cholesterol zijn allemaal factoren die een negatieve invloed hebben op onze gezondheid. Al deze factoren dragen bij tot een snellere aftakeling van de hersenen omdat hoge bloeddruk en cholesterol kunnen leiden tot hersenbeschadigingen.

Tot op de dag van vandaag is er nog geen afdoende therapie beschikbaar die alzheimer kan genezen, daarom hameren dokters er voortdurend op dat een gezonde levensstijl van vitaal belang is voor jong en oud!

Tags , , , ,

Soja tegen hoge bloeddruk en hoge cholesterol

Iedere dag een dosis sojaeiwit kan zorgen voor een lagere bloeddruk en kan zorgen voor een verlaging van ldl of slechte cholesterol bij vrouwen. Ook voor vrouwen die te kampen hebben met te hoge bloeddruk na de menopauze kan soja zorgen voor een betere bloeddruk.

In een studie die gepubliceerd werd in Archives of Internal Medicine werden 60 postmenopauzale vrouwen met een goede gezondheid in 2 groepen verdeeld, de ene groep kreeg een dieet waarin dagelijks 25 gram sojanoten in verwerkt was, de andere groep volgde hetzelfde dieet maar zonder de sojanoten. De sojaproteïnen werden vervangen door andere eiwitten zodat de 2 dieëten bijna identiek waren.

Het dieet rijk aan soja zorgde voor een daling van de systolische bloeddruk van 9,9 procent en een daling van de diastolische bloeddruk van 6,8 procent. De onderzoekers stelden ook vast dat de extra sojaporteinen zorgden voor een daling van het gehalte van ldl cholesterol in het bloed van de vrouwen. Bij vrouwen die geen last hadden van een hoge bloeddruk had de soja-inname geen effect op de bloedruk en cholesterol.

Uit eerdere onderzoeken bleek al da soja goed was voor het hart, dit onderzoek bevestigd dit nog maar eens, probeer dus dagelijks wat sojaeiwitten in je dieet te verwerken voor een gezonde bloeddruk en een gezond hart.

Tags , , , , ,

Waarom cholesterol verlagen?

Vele schrikken van het nieuws na een bloedtest dat hun cholesterol te hoog is, als je cholesterolwaardes geen extreme vormen aannemen zal de dokter je aanraden om iets aan je te hoge cholesterol te doen doormiddel van een aangepast dieet en een gezonde portie lichaamsbeweging.

Waarom is hoge cholesterol slecht?
Te hoge cholesterol kan lijden tot verharding van de aderen, ook wel aderverkalking genoemd. Cholesterol heeft de slechte eigenschap zich vast te hechten aan de wanden van bloedvaten en vormt zo een “plaque”. Te hoge cholesterol verhoogt ook het risico op hart- en vaatziekten, de belangrijkste doodsoorzaak in het westen. Door cholesterol vernauwde bloedvaten kunnen zorgen voor een herseninfarct of beroerte. Het is dus best om je cholesterolgehalte in de gaten te houden en je bloed regelmatig te laten controleren.

Een aangepast dieet met minder cholesterol is gezonder en dus beter voor je lichaam, niet alleen je cholesterol zal verlagen, je hele lichaam heeft er baat bij. Je gaat je beter voelen en minder snel ziek zijn, een cholesterolarm dieet is ook een vet-arm dieet, dus grijp je kans om wat overtollige kilo’s hier en daar weg te werken. Als je een gezonde voeding ook nog combineert met voldoende lichaamsbeweging is het plaatje helemaal compleet en is een gezonde levensstijl een feit. Nu is enkel volhouden de boodschap!

Tags , , ,