In je bloed is steeds een bepaalde hoeveelheid cholesterol aanwezig. Dit cholesterolgehalte wordt deels bepaald door je genetische achtergrond en deels door de hoeveelheid verzadigde vetten die je inneemt via voeding. Zelfs als je geen cholesterol eet, houdt je lichaam het cholesterolgehalte in je bloed op peil door zelf cholesterol te produceren.

Maar het cholesterolgehalte in je bloed kan ook te hoog zijn. Wanneer mensen zeggen dat ze last hebben van hun cholesterol, bedoelen ze dat het cholesterolgehalte in hun bloed te hoog is.

De risico’s van een te hoog cholesterolgehalte

Een te hoog cholesterolgehalte is een van de vier voornaamste oorzaken van hart- en vaatziekten. De andere drie zijn roken, een hoge bloeddruk en te weinig lichaamsbeweging.

Het risico op hart- en vaatziekten wordt groter naarmate het cholesterolgehalte in je bloed stijgt. Daarom is het belangrijk dat je vanaf een bepaalde leeftijd je cholesterolgehalte regelmatig laat nakijken door je huisarts.

Cholesteroltests

Bij een cholesteroltest neemt de arts eerst een bloedstaal uit je vinger of je arm. Indien uit deze test blijkt dat je gehalte goede cholesterol lager ligt dan 40 mg/dl of je totale cholesterolgehalte hoger ligt dan 200 mg/dl, zal hij een tweede test uitvoeren om dit resultaat te bevestigen. Indien de tweede test het eerste resultaat bevestigt, moet je later met een nuchtere maag nog eens bloed laten trekken, zodat de arts het precieze gehalte aan slechte cholesterol, goede cholesterol en triglyceriden in je bloed kan vaststellen.

Behandeling

Wat moet je doen als blijkt dat je een te hoog cholesterolgehalte hebt? De meest efficiënte manier om een te hoge cholesterol te bestrijden is een combinatie van medicatie en veranderingen in je voedingspatroon.

Er bestaan verschillende soorten anti-cholesterolmedicijnen, die echter allemaal bijwerkingen hebben. Je dokter kan je helpen het medicijn te kiezen dat het beste is voor jou.

De belangrijkste en meest efficiënte methode blijft echter aanpassing van je eet- en leefgewoonten. Een gezonde levensstijl vermindert het risico op een hartaanval, beroerte en hartziekten. Daarom is het belangrijk dat je op je voeding en je gewicht let en regelmatig aan lichaamsbeweging doet.

Een dieet kan je helpen om de hoeveelheid verzadigde vetten in je voeding te beperken. Magere zuivelproducten, mager vlees (vooral gevogelte), vis, volkoren graanproducten, fruit en groenten bevatten weinig verzadigde vetten en weinig calorieën, zodat je tegelijk aan je cholesterolgehalte en aan je gewicht kan werken.

Je gewicht onder controle houden en je cholesterolgehalte verlagen doe je verder ook door voldoende te bewegen. Probeer elke dag minstens dertig minuten aan lichaamsbeweging te doen.

Cholesterol behoort tot de groep van vetten, ook wel lipiden genoemd, en zorgt voor de bouw van lichaamscellen, de aanmaak van bepaalde hormonen en speelt een belangrijke rol in de spijsvertering. Dat maakt cholesterol een onmisbare stof in ons lichaam.

Cholesterol zit in dierlijk en plantaardig voedsel. Maar het grootste deel, ongeveer 70%, wordt aangemaakt door onze lever. Slechts 30% halen we uit ons voedsel.

Wanneer cholesterol in grote hoeveelheden voorkomt in ons lichaam is dit schadelijk. Het teveel aan cholesterol kan zich ophopen aan de binnenzijde van de wanden van onze bloedvaten. Dat kan ervoor zorgen dat onze bloedvaten gaan dichtslibben. Hierdoor kunnen de rode bloedlichamen, die de zuurstof vervoeren via onze bloedvaten, niet goed meer door. De organen, waaronder het hart, krijgen zo te weinig zuurstof. Zo ontstaat een ernstig risico op hart- en vaatziekten.

Waarschijnlijk heb je al gehoord van ‘goede’ en ’slechte’ cholesterol. Het is de slechte cholesterol die ervoor zorgt dat onze aders dichtslibben. In ons bloed is cholesterol gebonden aan bepaalde partikels die zorgen voor de circulatie of het vervoer van de cholesterol:

• LDL-partikels (Low density lipoproteïne): voeren cholesterol naar de weefsels via de bloedvaten. Dit transportpakketje kan zich gaan ophopen aan de binnenkant van onze bloedvaten. Dit is de slechte cholesterol.
• HDL-partikels (High density lipoproteïne): brengen het teveel aan cholesterol naar de weefsel, waar het wordt omgezet in galzout, dat nodig is bij de vetvertering.

Een goede verhouding tussen LDL en HDL is belangrijk. Als er teveel LDL is in verhouding tot HDL, dan is de kans groot dat de cholesterol zich ophoopt in de aders.

Veel mensen hebben afwijkende cholesterolwaarden omwille van een erfelijke aandoening. De meesten weten echter niet dat ze deze aandoening hebben. Het is belangrijk dat ze de juiste behandeling krijgen aangezien het risico op hart- en vaatziekten groot is. Naast een gezonde levensstijl hebben ze ook levenslang medicijnen nodig om hun cholesterolgehalte op een veilig niveau te houden. Bij een adequate behandeling hebben deze patiënten dezelfde levensverwachting als personen zonder deze aandoening.

Er zijn verschillende vormen van erfelijke cholesterolaandoeningen:

Familiaire hypercholesterolemie (FH)

Bij deze aandoening kan de lever minder goed de slechte LDL-cholesterol uit het bloed filteren. Dit komt doordat er aan de buitenkant van de lever minder receptoren zitten die de LDL-cholesterol uit het bloed halen. Zo blijft er meer slechte cholesterol in het bloed circuleren. Een deel van deze patiënten ontwikkelen ook verdikkingen op de pezen (xanthomen) als gevolg van cholesterolophopingen. Je vindt deze xanthomen meestal op de hiel of op de handrug. Wanneer FH niet behandeld wordt, bestaat er een grote kans dat men voor de leeftijd van 40 al een hart- en vaatziekte kan krijgen.

Familiair defectief apolipoproteïne-B (FDB)

Net zoals bij FH haalt de lever ook bij deze erfelijke aandoening de LDL-cholesterol minder goed uit het bloed. De oorzaak ligt hier echter niet bij de receptoren van de lever, maar in afwijkingen van de LDL-deeltjes zelf. Ook hier blijft er dus meer cholesterol achter in de bloedbaan.

Familiair gecombineerde hyperlipidemie (FCHL)

In dit geval produceert de lever te veel vet en cholesterol. Meestal komt deze aandoening pas tot uiting van de leeftijd van 30 jaar. Maar liefst 1 op de 300 personen zou deze aandoening hebben.

Een onderzoek in Japan wees uit dat de inname van van hoge dosissen visolie, gecombineerd met het nemen van statines (cholesterolverlagende medicijnen) een positief effect heeft op het hart. Patiënten die deze behandeling volgden, boekten betere resultaten dan patiënten die alleen de gekende geneesmiddelen innamen. Patiënten die ook visolie namen, kregen op termijn minder cardiovasculaire problemen en hartaanvallen.

De onderzoekers van de Kobe University Graduate School of Medicine, onder leiding van professor Mitsuhiro Yokoyama, kwamen tot de vaststelling dat er onder de patiënten die statines en visolie combineerden 19% minder sterfgevallen waren dan onder de patiënten die alleen statines namen.

In visolie zit het bestanddeel EPA (Eicosapentaeenzuur). EPA is een vetzuur waarvan de positieve effecten op het hart al enige tijd geleden werd ontdekt. Maar naar het gebruik van EPA in combinatie met de gewone cholesterolverlagende medicatie werd nog niet eerder onderzoek gedaan. Bekende cholesterolverlagende medicijnen zijn onder andere Zocor (Merck & Co en Lipitor (Pfizer).

Yokoyama volgde in totaal 18.645 patiënten met een te hoog cholesterolgehalte. De helft onder hen kreeg ieder dag 1800 mg. EPA en een standaarddosis statine, de andere helft kreeg enkel statine. Daarna werden de proefpersonen vier tot zes jaar lang gevolgd. Na die periode bleek dat uit de eerste groep bijna 20% minder mensen gestorven was ten gevolge van een hartcomplicatie.

Professor Yokoyama hoopt het onderzoek nog verder uit te breiden naar andere landen. In Japan wordt traditioneel al meer vis gegeten dan in andere landen. Japanners eten meer vis dan de dosis die nodig is om hen zou beschermen tegen hartaandoeningen.

Iedereen kent wel de ziekte van alzheimer, de hersenen van alzheimer patienten takelen af wat leidt tot dementie, de ziekte van alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Ouderdom is de belangrijke risicofactor voor alzheimer maar onderzoekers zijn er van overtuigd dat een ongezonde levensstijl ook een grote invloed heeft op de ontwikkeling van de ziekte van alzheimer.

Ongezond leven kan naast tal van andere aandoeningen en kwalen ook de kans op alzheimer verhogen. Vooral zwaarlijvigheid kan zorgen voor een verhoogd risico op de ziekte van alzheimer. Wetenschappers voorspellen dat het stijgend aantal mensen die lijden aan obesitas ook zal zorgen voor een stijging van het aantal alzheimer patienten. Het risico op dementie of alzheimer ligt lager bij mensen die een gezond leven leiden, deze mensen hebben voldoende lichaamsbeweging en eten gezond. Dokters wijzen er op dat een gezonde levensstijl en een lagere bloeddruk het risico op dementie of alzheimer aanzienlijk kan verkleinen.

Mensen die te kampen hebben met overgewicht en zwaarlijvig zijn hebben dubbel zoveel kans om alzheimer te ontwikkelen als hun leeftijdsgenoten met een gezond gewicht. Het aantal gevallen van dementie en alzheimer za blijven stijgen, niet alleen omdat mensen tegenwoordig ouder worden maar ook omdat mensen ongezonder leven. Obesitas, roken, te hoge bloeddruk, te hoge cholesterol zijn allemaal factoren die een negatieve invloed hebben op onze gezondheid. Al deze factoren dragen bij tot een snellere aftakeling van de hersenen omdat hoge bloeddruk en cholesterol kunnen leiden tot hersenbeschadigingen.

Tot op de dag van vandaag is er nog geen afdoende therapie beschikbaar die alzheimer kan genezen, daarom hameren dokters er voortdurend op dat een gezonde levensstijl van vitaal belang is voor jong en oud!

Iedere dag een dosis sojaeiwit kan zorgen voor een lagere bloeddruk en kan zorgen voor een verlaging van ldl of slechte cholesterol bij vrouwen. Ook voor vrouwen die te kampen hebben met te hoge bloeddruk na de menopauze kan soja zorgen voor een betere bloeddruk.

In een studie die gepubliceerd werd in Archives of Internal Medicine werden 60 postmenopauzale vrouwen met een goede gezondheid in 2 groepen verdeeld, de ene groep kreeg een dieet waarin dagelijks 25 gram sojanoten in verwerkt was, de andere groep volgde hetzelfde dieet maar zonder de sojanoten. De sojaproteïnen werden vervangen door andere eiwitten zodat de 2 dieëten bijna identiek waren.

Het dieet rijk aan soja zorgde voor een daling van de systolische bloeddruk van 9,9 procent en een daling van de diastolische bloeddruk van 6,8 procent. De onderzoekers stelden ook vast dat de extra sojaporteinen zorgden voor een daling van het gehalte van ldl cholesterol in het bloed van de vrouwen. Bij vrouwen die geen last hadden van een hoge bloeddruk had de soja-inname geen effect op de bloedruk en cholesterol.

Uit eerdere onderzoeken bleek al da soja goed was voor het hart, dit onderzoek bevestigd dit nog maar eens, probeer dus dagelijks wat sojaeiwitten in je dieet te verwerken voor een gezonde bloeddruk en een gezond hart.

Vele schrikken van het nieuws na een bloedtest dat hun cholesterol te hoog is, als je cholesterolwaardes geen extreme vormen aannemen zal de dokter je aanraden om iets aan je te hoge cholesterol te doen doormiddel van een aangepast dieet en een gezonde portie lichaamsbeweging.

Waarom is hoge cholesterol slecht?
Te hoge cholesterol kan lijden tot verharding van de aderen, ook wel aderverkalking genoemd. Cholesterol heeft de slechte eigenschap zich vast te hechten aan de wanden van bloedvaten en vormt zo een “plaque”. Te hoge cholesterol verhoogt ook het risico op hart- en vaatziekten, de belangrijkste doodsoorzaak in het westen. Door cholesterol vernauwde bloedvaten kunnen zorgen voor een herseninfarct of beroerte. Het is dus best om je cholesterolgehalte in de gaten te houden en je bloed regelmatig te laten controleren.

Een aangepast dieet met minder cholesterol is gezonder en dus beter voor je lichaam, niet alleen je cholesterol zal verlagen, je hele lichaam heeft er baat bij. Je gaat je beter voelen en minder snel ziek zijn, een cholesterolarm dieet is ook een vet-arm dieet, dus grijp je kans om wat overtollige kilo’s hier en daar weg te werken. Als je een gezonde voeding ook nog combineert met voldoende lichaamsbeweging is het plaatje helemaal compleet en is een gezonde levensstijl een feit. Nu is enkel volhouden de boodschap!

Amerikaanse wetenschappers stellen dat het eten van look niet zorgt voor een verlaagd cholesterolgehalte in het bloed, zoals eerder aangenomen werd. Look wordt al sinds lange tijd aangewend voor de behandeling van hart- en vaatziekten, zelfs al in het Egypte van 3500 jaar geleden.

Kort geleden werd door onderzoekers bewezen dat allicine, een bestanddeel van look, de aanmaak van cholesterol voorkomt. Dat bleek uit tal van studies op proefdieren en proefpersonen in het begin van de jaren ‘90. Maar deze onderzoeken bleken niet goed opgezet en konden de stelling hierdoor niet voldoende hard maken. Toch werd er in de praktijk gretig gebruik gemaakt van looksupplementen als cholesterolverlagend middel.

Wetenschappers vergeleken rauwe pure look met twee looksupplementen. Geen van deze producten zou een significant effect hebben op het cholesterolgehalte in het bloed.

In de studie werden 170 proefpersonen tussen 30 en 65 jaar met een te hoog cholesterolgehalte een half jaar opgevolgd. De proefpersonen werden in vier groepen opgedeeld. De eerste groep werd verplicht iedere dag vier gram look te eten. De tweede groep kreeg elke dag een looksupplement in poedervorm. De derde groep nam iedere dag een lookextract dat in alcohol was behandeld. De laatste groep kreeg een placebo. Alle groepen werd aangeraden overig voedsel met look te vermijden. Bij alle proefpersonen werd iedere maand het bloedcholesterolgehalte gemeten.

Aan het einde van het onderzoek werd er geen significant effect gezien van de 3 soorten look. Er werden ook geen neveneffecten vastgesteld, buiten klachten over slechte adem en lichaamsgeur bij de proefpersonen die de rauwe look achter de kiezen hadden.

besluit: “Look alleen zal je niet van je te hoge cholesterol af helpen, een gezond dieet rijk aan groenten en arm aan vetten zal meer succes hebben”

Vrouwen met een hoger gehalte transvetten in hun bloed hebben een driemaal groter risico op hart- en vaatziekten dan vrouwen met een lager gehalte aan transvetten.

“Transvetzuren kunnen niet door mensen zelf aangemaakt worden. De enige bron van transvetten is onze voeding,” zegt Frank Hu van de ‘Harvard School of Public Health’ in Boston. De grootste bron van transvetten in onze voeding zijn de gedeeltelijk gehydrogeneerde oliën, die vooral in koekjes, gebak en gefrituurd voedsel voorkomen. “Het verminderen van het gebruik van deze gedeeltelijk gehydrogeneerde oliën en andere bronnen van transvetten in onze voeding (zo lang de consumptie van verzadigde vetten maar niet verhoogd wordt) zou het aantal hart- en vaatziekten kunnen verlagen,” volgens Hu.

Hu en zijn collega’s bestudeerden de bloedstalen van 32826 verpleegsters, afgenomen tussen 1989 en 1990 als een deel van een langdurige studie over het effect van orale voorbehoedsmiddelen, dieet en levensstijl op de ontwikkeling van hart- en andere ziekten. Gedurende een opvolging van zes jaar, ontwikkelden 166 vrouwen een hartziekte. Deze vrouwen werden in de studie gekoppeld aan 327 gezonde vrouwen, als controle.

Uit dit onderzoek bleek dat het gehalte van transvetten in rode bloedcellen kon gecorreleerd worden aan het gehalte aan transvetten dat werd geconsumeerd. Het kon ook geassocieerd worden met een verhoogd niveau van “slechte” LDL cholesterol en een verlaagd niveau van “goede” HDL cholesterol. Er werd besloten dat vrouwen met het hoogste gehalte aan transvetzuren in de rode bloedcellen drie keer meer kans hadden op de ontwikkeling van een hartziekte dan vrouwen met het laagste gehalte.

Het nieuwe middel tegen te hoge cholesterol, Torcetrapib, dat in de laatste experimentele fase was, blijkt de verwachtingen niet in te lossen. Dit werd aangetoond door internationaal onderzoek en openbaar gemaakt door het Nederlandse Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam. Het nieuwe geneesmiddel werd door het Amerikaanse Pfizer ontwikkeld. Er werd aangenomen dat het medicijn een doorbraak zou zijn in de behandeling van hart- en vaatziekten.

Een van de hoofdoorzaken voor hart- en vaatziekten is aderverkalking of arteriosclerose, doordat de LDL-cholesterol (slechte cholesterol) zich aan de wand van de ader vasthecht. Volgens Amerikaanse onderzoekers zou Torcetrapib slagaderverkalking, wat dus veroorzaakt wordt door een te hoog gehalte aan ldl-cholesterol, moeten vermijden. Maar John Kastelein van het AMC in Nederland beweert dat het middel de arteriosclerose bij sommige patiënten zelfs nog deed verergeren. “De studies laten zien dat het middel Torcetrapib geen positieve invloed heeft op aderverkalking,” aldus John Kastelein.

In het Amerikaanse onderzoek had de effectiviteit van het geneesmiddel vorig jaar bewezen moeten worden. Maar het onderzoek werd voortijdig beëindigd omdat het sterftecijfer onder de deelnemers, die Torcetrapib kregen toegediend, 60% hoger was dan bij de patiënten die reguliere geneesmiddelen innamen. De reden hiervoor is niet bekend. Pfizer zette eind vorig jaar dan ook de ontwikkeling van het geneesmiddel stil. Voor de cholesterolleiders is het dus nog even afwachten op een wondermiddel.