Tag

Heupfractuur, een gebroken heup

Een heupfractuur is de situatie waarbij er een breuk is in het bovenbeen of het bijbeen. Het gewricht in de heup bestaat, net zoals al de andere gewrichten, uit een kop en een kom. De kop van de heup gaat over in de hals, die ook wel de collum wordt genoemd. Het is net in deze hals waar de breuk zich doorgaans zal bevinden. Deze breuk bevindt zich vlak bij het dijbeen en de juiste plaats waar de breuk zich bevindt is belangrijk voor de toegepaste operatietechniek.

Oorzaak heupfractuur

Een gebroken heup kan bij iedereen voorkomen, maar toch zijn het vooral de oudere mensen die hier extra gevoelig voor zijn. De beenderen van deze mensen zijn namelijk niet meer zo stevig door het verlies aan calcium en bij een eventuele valpartij zal er dus al vaak een breuk optreden. Bovendien zijn oudere vrouwen gevoeliger dan  mannen, omdat de botdichtheid bij hen veel sneller afneemt. Bij jongere mensen zal een breuk dan ook alleen voorkomen na een ernstig trauma, zoals een ongeval met de auto of een sportblessure.

Symptomen en diagnose heupfractuur

De symptomen van een gebroken heup zijn vrij duidelijk: ernstige pijn aan de heup of de lies, zwelling in de heupstreek en de onmogelijkheid om het been waarin de breuk zich bevindt te belasten. Bovendien zal het been met de breuk korter zijn en meer gedraaid. Een diagnose van de breuk zal simpel vast te stellen zijn op basis van röntgenfoto’s en een lichamelijk onderzoek.

Behandeling heupfractuur

Een operatie zal doorgaans de beste manier zijn om de fractuur te behandelen. Zoals eerder gezegd hangt de gebruikte operatietechniek af van het gedeelte dat gebroken is, maar ook van de ernst van de breuk en de leeftijd van de patiënt. Moest een operatie niet mogelijk zijn, dan kan de patiënt in tractie worden gelegd, wat inhoudt dat het been wordt gefixeerd met een gewicht. De verschillende operatiemogelijkheden zijn het aanbrengen van een dynamische heupschroef of een dynamische condylaire schroef, een heupprothese tussen de kop en de hals, intramedulaire heupschroeven of een nagel in de vorm van de Griekse letter gamma.

De patiënt zal nadien moeten revalideren onder begeleiding van een fysiotherapeut. Belasting van het been moet bovendien tijdens een bepaalde periode worden vermeden. Er kunnen na de operatie echter ook complicaties optreden, zoals luxatie, waarbij de heup uit de kom schiet, bloedingen of infecties. Bovendien zijn slechts een beperkt deel van de patiënten na de operatie weer even mobiel als voor de heupfractuur.

Preventie

Er bestaan echter ook mogelijkheden om een heupfractuur te voorkomen. Een gezonde voeding is belangrijk om uw botten in een goede conditie te houden. Daarom moet er voeding worden gegeten die voldoende calcium en vitamine D bevat. Bovendien is een goede lichaamsbeweging ook goed om uw botten sterker te maken. Roken kan je best ook vermijden, want hierdoor zal de botdichtheid afnemen. Oudere mensen kunnen best ook maatregelen nemen waardoor de kans op vallen wordt beperkt.

Tags , , ,

Wat is een kunstheup?

Een kunstheup of heupimplantaat is een vervangingselement (of prothese) dat de functies van je heupgewricht overneemt. Kunstheupen zorgen ervoor dat vele tienduizenden (vooral oudere) mensen op de been blijven en hun zelfstandigheid bewaren. Bij het merendeel van de patiënten moet het natuurlijke heupgewricht vervangen worden omdat het beschadigd werd door de gewrichtsziekte artritis. Het kan echter ook een zware heupbreuk of een infectie zijn, die de plaatsing van een kunstheup noodzakelijk maakt. Hieronder vertellen we je meer over deze heupimplantaten.

De operatie

De vervanging van een heup is een vaak voorkomende operatie. Het kunstgewricht dat men in je lichaam plaatst, bestaat meestal uit drie delen. Een metalen bal vervangt de bovenkant van het dijbeen. Aan deze bal bevestigt men een metalen staaf, die langs de andere kant in het midden van je dijbeen wordt vastgezet. Het derde element is een plastieken kom, die men in je bekken plaatst. De metalen bal wordt daarna in de kom geduwd, zodat je dijbeen en bekken aan elkaar vastgemaakt worden. Doordat de bal in de kom kan bewegen, kan het gewricht ook bewegen en buigen.

Na de operatie

Na de operatie moet je dan leren bewegen met je nieuwe heup. In elk ziekenhuis zijn er fysiotherapeuten die je daarbij zullen helpen. Wanneer je het ziekenhuis mag verlaten, doe je het best nog enkele weken rustig aan. Volg ook goed het advies van je dokters op. Zij zullen je bijvoorbeeld vertellen dat je aanvankelijk best je benen niet kruist. Omdat je spieren nog niet strak genoeg rond het nieuwe gewricht zitten, zou je nieuwe heup bij het kruisen uit de kom kunnen schieten. Regelmatig bewegen is belangrijk, maar ga niet als een gek liggen sporten. Hoewel er altijd complicaties kunnen optreden, meteen na de operatie of geruime tijd later, liggen de slaagkansen van een heupvervanging erg hoog. De meeste mensen kunnen na zo’n operatie dus genieten van een hernieuwde bewegingsvrijheid.

Hoe lang gaat een kunstheup mee?

De levensduur van zo’n kunstheup hangt af van de kwaliteit van de prothese. Er zijn zo’n zestig verschillende types op de markt te verkrijgen. Gemiddeld gaat een prothese minstens tien jaar mee, vaak is het langer.

Tags , ,

Heb je een kunstheup nodig?

Als je al wat ouder bent, kunnen je beenderen en gewrichten slijtage beginnen te vertonen. In je heup bijvoorbeeld. Een belangrijk gewricht, want je doet meer bewegingen met je heupgewricht dan je zou vermoeden. Als de pijn dan ondraaglijk wordt en er geen andere opties meer zijn, kun je misschien eens nadenken over een kunstheup.

Artrose en andere ziektes

Je kunt een heupimplantaat, een nieuwe heup, krijgen om terug normaal en pijnloos te bewegen. Een van de belangrijkste redenen waarom je een heupprothese zou krijgen is artrose. Bij artrose is het kraakbeen tussen de gewrichten verminderd of zelfs helemaal weggesleten zodat de botten op die plaats tegen elkaar wrijven. Dat is een vrij pijnlijk gevoel dat vaak voorkomt in het heupgewricht.

Een andere reden is reumatische artritis waarbij de gewrichten ontstoken kunnen geraken waardoor ze opzwellen. Dat kan ervoor zorgen dat het kraakbeen aangetast wordt. Ook osteonecrose kan een reden zijn om een heupimplantaat te plaatsen. Bij deze aandoening geraakt het bloed niet meer tot in bepaalde delen van de heup waardoor die afsterven en je heup kan inzakken. Ten slotte, kan men ook een heupimplantaat plaatsen wanneer je heup gebroken of zwaar gekwetst is. Vaak wordt dan niet de hele heup maar een deeltje vervangen.

Een hele of gedeeltelijke heupprothese

Soms is het niet nodig de volledige heup te vervangen. Maar door een klein stukje weg te nemen en een nieuw in de plaats te zetten kan er vaak al veel veranderen. Bij Hip Resurfacing bijvoorbeeld, krijgt de kop (van het heupgewricht) een nieuwe bovenkant (surface) waardoor het makkelijker in de heupkom zal glijden. Soms krijgt ook de kom een nieuw oppervlak maar laat men de oude heupkom wel zitten. De nieuwe oppervlaktes zullen dan makkelijker tegen elkaar schuiven zonder dat je daar hinder van ondervindt. Omdat niet de kop en de kom volledig vervangen worden noemen ze dit gedeeltelijke heupprotheses.

Dat in tegenstelling tot een volledige heupprothese. Hierbij vervangt de chirurg zowel de kop als de heupkom door een volledig nieuwe kop en kom te plaatsen. Meestal gebruikt hij een metalen bal als kop en een polyester kunststof (plastieken) als nieuwe heupkom. Hierdoor glijdt de kop in de kom zonder dat je daar iets van merkt. Natuurlijk zijn er ook andere mogelijkheden dan metaal en polyester kunststof. Elk heeft zo zijn eigen voor- en nadelen. Daarom is het van belang dat je eerst met je dokter of chirurg overlegt welke stof het beste voor je is.

Doktersadvies

Om te bepalen of je een volledig nieuwe heup of een gedeeltelijke heupprothese nodig hebt, overleg je best eerst met je arts. Hij zal je ook de voor- en nadelen van de verschillende operaties op een rij kunnen zetten. Aarzel niet om vragen te stellen. Je arts zal je graag verder helpen en al je vragen beantwoorden.

Tags , ,

Dokter, mijn heup is gebroken!

Een gebroken pols, been of vinger. Daar hoor je mensen geregeld over spreken. Maar minder vaak praat iemand over een gebroken heup terwijl dat toch wel regelmatig voorkomt. Zeker bij oudere mensen.

Een heupfractuur…?

Heupfracturen komen meestal voor in de dijbeenhals. Als die hals gebroken is en er dus een ruimte is tussen de kop van het dijbeen (dat in de heup zit) en het dijbeen zelf, spreekt men van een gebroken heup. De zogenaamde kop zit dan nog wel in de heupkom, maar in het verlengde van dat been is er een breuk.

Brozere botten

Als je op oudere leeftijd valt, is de kans groter dat het bot breekt. Over het algemeen is berekend dat één op de vier vrouwen boven de 90 met een heupfractuur te maken krijgt. Dat heeft vooral te maken met het brozer worden van de beenderen door de jaren heen. Daar is artrose een van de grote boosdoeners van. Bij artrose is het kraakbeen tussen de beenderen bijna of helemaal weggesleten. Hierdoor wrijven de botten over elkaar en krijg je voortdurend een pijnlijk gevoel. Je kunt als vrouw de kans op een gebroken heup aanzienlijk verminderen door oestrogeen en/of calcium te slikken. Ze geven extra vitaminen aan de botten waardoor ze minder snel broos worden en dus ook minder snel kunnen breken. Ook in beweging blijven kan verkomen dat je botten broos worden.

Niet bewegen!

Als je vermoedt dat je heup gebroken is (bij een val bijvoorbeeld) is het uitermate van belang dat je niet beweegt. Ga je toch lopen of je been proberen te strekken dan is de kans groot dat je de organen in je bekken aantast. Blijf dus liggen en vermijd alle bewegingen met je bovenlichaam en bekken. Het beste wat je kunt doen is kalm blijven en zo snel mogelijk een ziekenwagen bellen.

In het ziekenhuis

Eens in het ziekenhuis zal je geopereerd worden. Nadat je onder narcose gebracht bent, zal de chirurg een incisie in je dijbeen maken. Zo kan hij een staaf in je been inbrengen die ervoor moet zorgen dat de breuk hersteld wordt. Die staaf of pin steekt hij door de dijbeenhals in de kop van de heup. Het versterkt je been dat zo terug kan herstellen.

Daarna volgt de revalidatieperiode. Onderzoeken hebben aangetoond dat de meeste revalidatie in de eerste 6 maanden gebeurt. Bij oudere mensen kan dat proces meer tijd en inspanning vergen. Veel ouderen geraken hierdoor gedemotiveerd en als dat niet tijdig opgemerkt wordt, kan het zelfs zover komen dat ze depressief worden. Het is vooral van belang dat je tijdens de revalidatie steun krijgt van familie en vrienden. Want het is bewezen dat als je hulp krijgt, je meer moed hebt om te herstellen waardoor het revalidatieproces sneller gaat.

Tags ,