Tag

Vragen over obesitas

Obesitas of zwaarlijvigheid is een van de ziekten van onze tijd. Wereldwijd zijn miljoenen mensen zwaarlijvig. Dat aantal wordt ieder jaar groter en groter.

Hoe weet je of je zwaarlijvig bent?

Om te weten of je zwaarlijvig bent, moet je de formule gebruiken die je Body Mass Index berekent. Deze maat is zowel van toepassing op mannen als op vrouwen Je BMI bereken je door je gewicht in kilogram te delen door het kwadraat van je lengte in meter (kg/m²).

Mensen met een BMI van 25 of meer hebben overgewicht, mensen met een BMI van meer dan 30 zijn zwaarlijvig. Een BMI van 18,5 betekent dat je onder je gewicht zit, 18,5-24,9 is een ideaal gewicht. Dokters hebben daar nog niet zo lang geleden een categorie aan toegevoegd: mensen met een BMI van meer dan 40 lijden aan morbide obesitas. De gevokgen van hun zwaarlijvigheid zijn zo ernstig dat hun leven in gevaar is.

Welke gezondheidsproblemen kan obesitas veroorzaken?

Volgens verschillende experts leidt obesitas nu al tot meer sterftegevallen dan roken. De lijst van aandoeningen die obesitas tot gevolg heeft is erg lang:

Waarom hebben steeds meer mensen last van obesitas?

Ervan uitgaan dat mensen gewoon meer en slechter eten, zou te simpel zijn. Hoewel het waar is dat slechte eetgewoonten een groot deel uitmaken van het probleem, zijn er nog andere factoren die zeker meespelen. Een zeer belangrijke factor is onze huidige sedentaire levensstijl, waar niet veel beweging aan te pas komt.

Hoe kun je obesitas aanpakken?

Voorkomen is beter dan genezen! Een combinatie van een gezond, evenwichtig dieet met veel en regelmatige lichaamsbeweging, zorgt ervoor dat je niet dikker wordt. Eigenlijk zou je minstens vijf keer per week minstens een halfuur moeten fietsen, zwemmen of een stevige wandeling maken.

Als het je niet lukt je gewicht zelf onder controle te houden, kun je best de hulp inroepen van een diëtist of voedingsdeskundige. Zij kunnen je helpen met deskundig advies en zullen je aanmoedigen om door te zetten.

Is chirurgie een optie?

Ja, maar obesitaschirurgie is alleen aan te raden in de zware gevallen. Er zijn twee verschillende ingrepen die vaak gebruikt worden: de Roux-en-Y gastric bypass en de uitgebreide gastric bypass. Vraag jezelf eerst af of je obesitaschirurgie nodig hebt, het is immers een zware stap. De chirurg zal daarna samen met jou bekijken of je in aanmerking komt voor een ingreep.

Tags , , ,

Restrictieve operaties voor gewichtverlies

Restrictieve operaties zijn de meest voorkomende chirurgische ingrepen met als doel gewichtverlies te bekomen. Bij restrictieve operaties wordt je maag zo verkleind dat je minder kunt eten. Deze operaties moeten alleen de inname van voedsel terugdringen en hebben geen invloed op het spijsverteringssysteem. Dat is meteen het grote verschil met een gastric bypass.

De voedselinname wordt beperkt door de creatie van een klein zakje bovenaan de maag, waar het voedsel uit de slokdarm in terecht komt. In dit zakje past aanvankelijk zo’n 100 gram voedsel, na verloop van tijd wordt dit 200 à 300 gram. De onderste uitgang van het zakje is heel klein. Het voedsel stroomt dus maar traag door en je krijgt sneller een verzadigd gevoel, waardoor je minder eet.

Restrictieve chirurgie ter behandeling van obesitas kan bestaan uit de plaatsing van een maagband (gastric banding) of een gastroplastie (vertical banded gastroplasty). Een gastroplastie is een veelgebruikte restrictieve operatie voor gewichtcontrole. Een band en nietjes worden gebruikt om een maagzakje te maken. Een maagband is een band uit speciaal materiaal die aan het bovenste uiteinde rond de maag geplaatst wordt en zo een maagzakje creëert met een smalle doorgang naar het grote deel van de maag.
Beide operaties houden enkele risico’s in:

  • Erosie van de band of breken van de nietjeslijn die het maagzakje creëert
  • Lekken van de maagsappen in de buikholte (waarna een spoedoperatie nodig is).
  • Een klein aantal mensen loopt tijdens de chirurgie een infectie op of sterft ten gevolge van complicaties.

Na de restrictieve chirurgie, kun je meestal maar een halve kop voedsel binnenwerken zonder je ongemakkelijk te voelen of misselijk te worden. Je mag maar een beperkte hoeveelheid vloeistof tot je nemen. Best zorg je ervoor dat er in je maaltijden geen vloeistoffen inbegrepen zijn. De nieuwe maag is immers niet groot genoeg om vloeistof en voedsel tegelijkertijd aan te kunnen. Je moet heel goed op je voedsel kauwen. De meeste mensen kunnen geen grote maaltijden meer eten. daardoor moeten ze iedere dag zo’n 8 à 10 kleine maaltijden eten om genoeg voedingstoffen binnen te krijgen.

Tags , , , ,

Wat is een gastric bypass?

Een gastric bypass is een operatie waarbij er een maagzakje gemaakt wordt om de voedselinname te limiteren en door een voedsellis verbonden wordt met de twaalfvingerige darm (duodenum) (voorste gedeelte van de dunne darm) en andere delen van de dunne darm om zo malabsorptie te veroorzaken (zodat je minder snel de voedingsstoffen absorbeert). Met andere woorden, een deel van het spijsverteringsstelsel wordt overgeslagen, waardoor je lichaam minder tijd heeft om voedingsstoffen en calorieën op te nemen.

Types gastric bypass-operaties

1. Roux-en-Y gastric bypass

Deze operatie is de standaard gastric bypass. Eerst wordt er een klein maagreservoir gemaakt door een deel van de maag bij elkaar te nieten. Zo wordt je voedselinname beperkt. De rest van je maag blijft gescheiden van het bovenste maagreservoir. Daarna wordt een Y-vormig deel van de dunne darm aan het maagreservoir vastgemaakt. Zo hoeft het voedsel niet voorbij de twaalfvingerige darm (duodenum) en de nuchtere darm (jejunum), de voorste delen van de dunne darm. De absorptie van calorieën en voedingsstoffen wordt dus teruggeschroefd. Deze operatie kan nu uitgevoerd worden met een laparascopie, waarbij de buikholte gecontroleerd wordt met een endoscoop. Hiervoor zijn maar kleine incisies nodig in de buik, waardoor de patiënt sneller herstelt.

2. Biliopancreatische deviatie (uitgebreide gastric bypass)

Deze gastric bypass-operatie is een stuk gecompliceerder. Tijdens de operatie wordt het onderste deel van de maag namelijk verwijderd. Het kleine reservoir dat overblijft, wordt rechtstreeks met het uiteinde van de dunne darm verbonden, waardoor de twaalfvingerige darm en de nuchtere darm volledig overgeslagen worden. Deze operatie is meestal erg succesvol wat gewichtverlies betreft, maar wordt niet vaak uitgevoerd omwille van het risico op nutritionele tekorten.

Risico’s van gastric bypass-operaties

1. De nietjeslijn kan breken.
2. Het maagreservoir rekt uit en krijgt uiteindelijk dezelfde grootte als de maag voor de ingreep
3. Nutritionele tekorten kunnen gezondheidsproblemen veroorzaken.
4. Lekken van de maag in de buikholte (waardoor de maagzuren andere organen kan bereiken, wat erg gevaarlijk is)
5. Dumping-syndroom: wanneer de maaginhoud zich te snel door de dunne darm beweegt. Symptomen zijn: misselijkheid, een zwak gevoel, bleekheid, zweten en soms diarree. je kunt ook geen zoetigheden eten zonder je zwak te voelen.
6. Galstenen, ten gevolg van het snelle gewichtsverlies

Een gastric bypass is een zware ingreep, die je beter niet overweegt als je je obesitas nog op andere manieren kunt verhelpen. Praat op voorhand met je dokter(s) over of jij in aanmerking komt voor obesitaschirurgie.

Tags , , , , ,

Heb jij obesitaschirurgie nodig?

Zware obesitas is niet gemakkelijk te behandelen. Voor sommige mensen is chirurgie die ervoor zorgt dat je gewicht verliest door de voedselinname te beperken of door het spijsverteringsstelsel te onderbreken een goede oplossing. Besef wel dat zo’n operatie een zware ingreep is die zowel voor- als nadelen kent.

Werking van het spijsverteringsstelsel

Als het voedsel door het spijsverteringskanaal gaat, komen er op het juiste moment de nodige spijsverteringssappen en enzymen vrij om de calorieën en voedingsstoffen te verteren. Nadat we ons voedsel hebben doorgeslikt, glijdt het door onze slokdarm naar de maag, waar een zuur het spijsverteringsproces verder zet. Als de maaginhoud naar de twaalfvingerige darm of duodenum (het eerste deel van de dunne darm) gaat, helpen gal- en alvleeskliersappen met de verdere vertering. In de twaalfvingerige darm wordt het ijzer en calcium uit onze voeding geabsorbeerd. De nuchtere darm (jejunum) en de kronkeldarm (ileum), de twee andere delen van de dunne darm, absorberen de overige calorieën en nutriënten. De voedingsdeeltjes die niet verteerd worden in de dunne darm, worden opgeslagen in de dikke darm. Bij obesitaschirurgie worden de maag of de dunne darm aangepast.

Het idee om chirurgie te gebruike, om obesitas onder controle te houden, groeide uit de goede resultaten van kanker- maagzweeroperaties waarbij grote delen van de maag of de dunne darm verwijderd werden. De patiënten die zo’n operatie ondergingen, verloren doorgaans gewicht na de operaties. Geleidelijk aan begonnen dokters deze operaties toe te passen bij obesitaspatiënten. Chirurgen gebruiken twee procedures voor obesitaschirurgie:

  • Maagverkleining: tijdens deze operaties wordt de maag kleiner gemaakt. Een deel van de maag wordt verwijderd of gesloten, zodat de hoeveelheid voedsel, die de maag aankan, beperkt wordt en de patiënt zich sneller vol voelt.
  • Gastric Bypass: De spijsvertering speelt zich grotendeels af in de dunne darm. Bij de gastric bypass wordt de dunne darm ofwel korter gemaakt, ofwel worden er aanpassingen gemaakt op de plaats waar hij verbonden is met de maag. Op die manier wordt de hoeveelheid voedsel die volledig verteerd of geabsorbeerd wordt, gelimiteerd.

Voordelen

1. Gewichtsverlies: meteen na de operatie verliezen de patiënten snel gewicht, tot 18 na 24 maanden na de operatie. Hoewel de meeste patiënten daarna terug een beetje gewicht bijwinnen, is het aantal dat terug op zijn oude gewicht komt zeer klein.
2. Neveneffecten van zwaarlijvigheid tegenwerken: neveneffecten verdwijnen of verbeteren. Na de operatie wordt de bloedsuikerspiegel van de zwaarlijvige patiënten bijvoorbeeld weer normaal.

Nadelen

1. Overgeven: een neveneffect dat vaak voorkomt bij een maagverkleining omdat de kleine maag teveel uitgerekt wordt door voedsel dat niet voldoende gekauwd is.
2. Duming-syndroom: komt voor bij een gastric bypass, wanneer de maaginhoud zich te snel door de dunne darm beweegt. Symptomen zijn: misselijkheid, een zwak gevoel, zweten en soms diarree na het eten. je kunt ook geen zoetigheden eten zonder je zwak te voelen.
3. Nutritionele tekorten: patiënten die een obesitasoperatie ondergingen, kunnen nutritionele tekorten als als bloedarmoede, osteoporose en metabolische botziekten ontwikkelen. Deze tekorten kunnen voorkomen worden als ze de juiste hoeveelheden vitaminen en mineralen blijven innemen.
4. Complicaties: sommige patiënten die obesitaschirurgie ondergingen, moeten daarna nog operaties ondergaan omdat er complicaties opduiken. Complicaties kunnen onder meer abdominale hernia, infecties en uitgerekte maag inhouden.
5. Galstenen: meer dan een derde van de zwaarlijvige patiënten die gastric surgery ondergingen, ontwikkelen galstenen. Galstenen zijn stukjes cholesterol en andere stoffen die zich in de galblaas vormen. Bij snel gewichtsverlies wordt het risico op galstenen groter.
6. Tijdelijk zwangerschap vermijden: vrouwen op de leeftijd om kinderen te krijgen moeten zwangerschap vermijden totdat hun gewicht stabiel wordt. Snel gewichtsverlies en voedseltekorten kunne de foetus schade toebrengen.
7. Bijwerkingen: misselijkheid, braken, diarree, extreem zweten, opgezwollen gevoel en duizeligheid.
Veranderingen van leefstijl: patiënten moeten na een zware operatie van dichtbij gevolgd worden, een heel leven lang een aangepast dieet volgen, aan lichaamsbeweging werken en vitaminen- en mineraalsupplementen innemen.

Iets voor mij?

Als je een body mass index (BMI) van meer dan 40 hebt, ben je extreem zwaarlijvig en zeker een kandidaat voor obesitaschirurgie. Chirurgie kan ook een oplossing bieden voor mensen met een BMI tussen 35 en 40 bij wie hun zwaarlijvigheid problemen als slaapapneu, hartziekten of diabetes veroorzaakt. Kortom, als het sterfrisico groter is dan de risico die ze nemen als ze voor chirurgie kiezen.

Onthoud dat er verschillende andere manieren zijn om obesitas te bestrijden. In veel gevallen zal men de patiënten vragen te bewijzen dat hun vorige pogingen om af te vallen niet effectief waren voordat chirurgie wordt goedgekeurd. De meeste chirurgen vragen van hun patiënten dat ze hun motivatie aantonen en begrijpen dat een zwaar dieet en lichaamsbeweging nodig zijn en ze zich aan de medische richtlijnen moeten houden. De gezondheid van het hart en het hormonale stelsel van de patiënt wordt onderzocht.

Voor patiënten die op andere manieren niet genoeg gewicht verloren, kan chirurgie een goede behandeling zijn. Maar de meeste patiënten moeten gewoon meer inspanningen doen om hun gewicht onder controle te houden: veranderingen in levensstijl en eetgewoontes, meer fysieke activiteit, …

Tags , , , , ,