Tag

Vaccinatie, wat is het?

Vaccinatie is al decennialang een bekend en vertrouwd begrip. We laten onze kinderen vaccineren tegen pokken, tetanus en hepatitis, wie op reis gaat naar de tropen laat zich vaccineren tegen malaria… Maar wat houdt zo’n vaccinatie precies in en op welke wijze beïnvloedt dit je lichaam? Hieronder gaan we er even dieper op in.

Wat is een vaccin?

Ons immuunsysteem is erop getraind om snel ziektekiemen of virussen te ontdekken en die ook te onthouden. Vaccins maken hier gebruik van. Ze stellen je lichaam bloot aan een gedode of verzwakte vorm van het organisme of virus dat een bepaalde ziekte veroorzaakt. Het organisme is onschadelijk gemaakt, waardoor je niet ziek wordt, maar je lichaam herkent het nog steeds als ziektekiem, waardoor je immuunsysteem gaat reageren. Het stuk van de indringer waar het lichaam op reageert noemen we het antigen.

Hoe reageert je lichaam op de vaccinatie?

Je lichaam zal dus reageren alsof het getroffen wordt door het ziekmakend organisme. Het afweersysteem zal extra cellen aanmaken om de indringers te bestrijden. Het gaat hier om twee soorten cellen, namelijk plasmacellen en B-geheugencellen. De reactie van je lichaam gebeurt in twee stappen:

1. De plasmacellen maken in ijltempo een zeer groot aantal antilichamen aan. Deze cellen bestrijden de indringers door zich aan hen vast te klampen en hen zo te neutraliseren. De concentratie antilichamen in het bloed piekt ongeveer 14 dagen na de vaccinatie. Deze stap noemt men de primaire respons.

2. Naast de plasmacellen zijn er dan nog de B-geheugencellen, die informatie bijhouden over de ziekmaker. Enkele weken na de vaccinatie zijn de plasmacellen weer verdwenen, maar de B-geheugencellen niet. Zij blijven jarenlang aanwezig in slaapmodus. Wanneer je lichaam ooit weer blootgesteld wordt aan hetzelfde organisme, wordt dit meteen herkend door de B-geheugencellen, die de productie van plasmacellen in gang zetten. Omdat de plasmacellen al eens hebben moeten optreden tegen hetzelfde organisme, zijn zij in staat op korte tijd zeer veel antilichamen te ontwikkelen. Die vallen dan de ziekmakers aan, voor deze de kans hebben om gezonde cellen aan te tasten. Deze versnelde reactie die op gang gebracht wordt door de B-geheugencellen noemen we de secundaire respons.

Is er een verschil tussen  vaccins?

Er bestaan meerdere soorten vaccins. Enerzijds heb je vaccins die nog levende, verzwakte organismen bevatten. Deze vaccins kunnen zorgen voor een levenslange immuniteit. Anderzijds heb je vaccins die een dood organisme bevatten, of die enkel het antigen van het organisme bevatten, die de reactie van het lichaam oproept. Deze moeten na een bepaalde periode opnieuw toegediend worden, zodat je lichaam de indringers kan blijven herkennen.

Tags , ,

Alles over rubella (rodehond)

Rodehond of rubella is een besmettelijke ziekte die vooral voorkomt bij kinderen en veroorzaakt wordt door het rubellavirus. Voor volwassenen en zeker voor zwangere vrouwen kan de ziekte gevaarlijk zijn.

Besmetting

De besmetting met het virus vindt plaats via druppeltjes in de lucht, bijvoorbeeld als de besmette persoon moet hoesten of niezen. De incubatietijd bedraagt twee tot drie weken. Tijdens een zwangerschap kan de ziekte overgedragen worden van moeder op kind. Als een vrouw in de eerste drie maanden van haar zwangerschap besmet geraakt, loopt ze een groot risico op een miskraam of op een baby met aangeboren afwijkingen. Een patiënt is besmettelijk vanaf tien dagen voor tot zeven dagen na het verschijnen van de vlekjes.

Symptomen

Rubella begint meestal met een verkoudheid. Die symptomen duiken twee à drie weken na de besmetting voor de eerste keer op. De uitslag duikt eerst op in het gezicht, maar verspreidt zich daarna over de rest van het lichaam. Die uitslag bestaat uit rozerode vlekjes die niet jeuken en na enkele dagen al verdwijnen.

Bijverschijnselen van de ziekte kunnen bestaan uit koorts, gezwollen klieren, pijn in de gewrichten, zwellingen en conjunctivitis.

Behandeling

Bij kinderen is de ziekte doorgaans onschuldig. Je kunt het best behandelen als een  gewone verkoudheid. Koorts komt zelden voor. Geef het kind voldoende te drinken. Het kind mag zeker naar school gaan, maar vergeet de besmetting zeker niet te vermelden.

Vaccinatie

Omdat de ziekte gevaren inhoudt voor de zwangerschap, worden Nederlandse en Belgische kinderen ingeënt. Dit gecombineerd vaccin, dat ze voor de eerste keer toegediend krijgen rond de leeftijd van 15 maanden en een tweede keer rond de leeftijd van 12 jaar, beschermt ook tegen mazelen en bof. Zwangere vrouwen die niet gevaccineerd zijn maken best eens een afspraak bij hun arts.

Tags , , ,

Wat is Hepatitis A?

Hepatitis A is een virale infectie van de lever die veroorzaakt wordt door het hepatitis A virus (HAV). Een minder voorkomende oorzaak is leverschade door medicatie of chemische stoffen in het lichaam.

Omschrijving

Hepatitis is een virale leveraandoening die kan voorkomen in verschillende vormen (A, B, C, …). De vormen zijn moeilijk uit elkaar te houden maar hebben feitelijk niks met elkaar te maken. De enige gelijkenis is dat ze schade berokkenen aan de lever.

Daarom is het belangrijk om duidelijk onderscheid te maken tussen de verschillende vormen van hepatitis. De manier waarop het zich manifesteert en de behandeling zijn bij elke vorm totaal anders. Zo wordt hepatitis A door aanraking doorgegeven, terwijl hepatitis B een seksueel overdraagbare aandoening is.

Oorzaken

Hepatitis A komt vooral voor bij kinderen in ontwikkelingslanden maar de ziekte komt steeds meer in de westerse wereld voor. Hepatitis A is wel de meest voorkomende vorm van hepatitis in Europa en de VS.

De aandoening wordt doorgegeven wanneer iemand direct of indirect in aanraking komt met uitwerpselen die besmet zijn. Hepatitis A kan dus via het grondwater of door rauw en slecht gebakken voedsel doorgegeven worden. Vooral kinderen kunnen de ziekte oplopen omdat ze met verschillende stoffen in aanraking komen.

Symptomen

Vaak komen volgende symptomen voor bij iemand die hepatitis A heeft opgelopen:

- misselijkheid en braken
- lichte koorts
- verlies van eetlust
- donkere urine en gele huid
- uitslag

De ziekte is een acute aandoening waardoor de symptomen vaak snel verergeren. De incubatieperiode bedraagt 2 tot 6 weken.

Diagnose en behandeling

De diagnose wordt door een arts gesteld op basis van de symptomen. Een uitgezette lever en een gele huid zijn daarbij belangrijke indicaties voor hepatitis.
Er is geen specifieke behandeling voor hepatitis A, de meeste mensen genezen vanzelf van de ziekte. Patiënten moeten enkel gehospitaliseerd worden wanneer de symptomen verergeren of dehydratie tot gevolg hebben. Mensen met de ziekte kunnen best geen alcohol of drugs innemen, want dit verergert de symptomen alleen maar.

Preventie

Het is erg belangrijk om voldoende voorzorgen te nemen om geen hepatitis A op te lopen. Zo dien je altijd je handen te wassen na het toiletbezoek en alleen voldoende gebakken of gekookt voedsel te eten. Probeer in het buitenland geen kraantjeswater te drinken en geen ijsblokjes te vragen in je drank. Je kan je ook laten vaccineren tegen hepatitis A wanneer je naar het buitenland reist.

Tags , , , , , ,

Je baby laten inenten: moet dat?

Je zult vast al wel eens gehoord hebben dat baby’s via de moeder antistoffen krijgen. En dat klopt ook. Heeft het dan wel zin om je kleine spruit nog in te enten? Heel zeker! Want na ongeveer een jaar zijn die antistoffen ‘uitgewerkt’ en vanaf dan moet het babylichaampje zelf antilichamen aanmaken.

Het nut van antistoffen

Na het eerste levensjaar is de kracht van de antistoffen afgenomen en is je kleintje niet meer beschermd tegen ziektes. Die antistoffen zorgen ervoor dat je geneest als je ziek bent. Vanaf het moment dat je lichaam aangevallen wordt door virussen of bacteriën, reageert je lichaam daarop door antilichamen aan te maken. Die antilichamen helpen je niet alleen genezen, ze blijven ook in je lichaam waardoor je dezelfde ziekte niet meer kan oplopen. Je bent vanaf dan dus eigenlijk immuun.

Waarom is inenten van belang?

Als je lichaam nog geen antistoffen heeft kunnen aanmaken, kun je dus ziek worden. Daarom dat je je baby best op tijd laat vaccineren. Een vaccinatie of inenting houdt in dat de kleine spruit een prikje krijgt met verzwakte of dode virussen en bacteriën. Hiermee houdt de dokter het kleine lichaampje eigenlijk voor de gek want het denkt namelijk dat het aangevallen wordt en zal daarom antilichamen aanmaken. Op die manier kan de baby die ziekte niet meer krijgen omdat de antistoffen in het lichaam blijven.

Regelmatig vernieuwen

Virussen en bacteriën kunnen groeien en evolueren en daardoor soms in een andere vorm van de ziekte opduiken. Je baby’s lichaam is wel beschermd tegen de ene vorm, maar niet tegen de vernieuwde vorm. Vandaar is het van belang dat je je baby regelmatig opnieuw laat inenten. Want ook de technologie evolueert en men kan steeds betere vaccins maken. Je dokter kan je hier meer informatie over geven en je ook op de hoogte houden van mogelijke veranderingen. Aarzel niet om hem hierover vragen te stellen.

Tags , , , ,

Difterie, wat is dat?

Difterie is een zeer ernstige ziekte die soms de dood als gevolg kan hebben. Deze ziekte wordt veroorzaakt door een virus, namelijk Corynebacterium diphtheriae, en is een acute en zeer besmettelijke infectieziekte. Vooral kinderen onder de vijf jaar zijn zeer kwetsbaar voor het virus.

Gelukkig is het in de meeste welvarende landen verplicht om baby’s in te laten enten tegen deze ziekte en lukt het daarom in de Westerse landen erg goed om deze ziekte in de kiem te smoren. In arme landen daarentegen komt de ziekte nog erg frequent voor.

Wat zijn de oorzaken van difterie?

Vaak is er een besmetting met difterie via wondjes, sneetjes en zelfs via de luchtwegen. Ook iemand die nog niet met difterie besmet lijkt (maar de bacterie wel in zich draagt), kan iemand anders besmetten. Meestal vindt de besmetting plaats door het inademen van de bacterie of lichamelijk contact ermee.

Wat zijn de symptomen van difterie?

Het virus dat difterie veroorzaakt, Corynebacterium diphtheriae, heeft een incubatieperiode van een drietal dagen. Dat wil zeggen dat de symptomen pas duidelijk worden een aantal dagen na besmetting met het virus.

Symptomen van difterie

- hoofdpijn
- misselijkheid
- lage koorts
- bloederige of waterige afscheiding uit de neus (als de neus aangetast is)
- irritatie van de neus (als de neus aangetast is)
- korstvorming bij de neusgaten (als de neus aangetast is)
- lichte keelpijn (als de keel aangetast is)
- blafhoest (als de keel aangetast is)
- pijnlijk gevoel bij het slikken (als de keel aangetast is)
- heesheid (als de keel aangetast is)
- piepende ademhaling (als de keel aangetast is)
- heesheid (als de keel aangetast is)
- moeizame ademhaling (als de keel aangetast is)
- tijdelijk stoppen van ademen (ademstilstand) (als de keel aangetast is)

Wanneer difterie de diagnose is, moet de patiënt direct in het ziekenhuis opgenomen worden. Er zal dan ook onmiddellijk een tegengif ingespoten worden. Soms treden allergische reacties op door dit tegengif en kan de patiënt daardoor in shock geraken.

Probeer contact met mensen die difterie hebben te vermijden, en vraag indien nodig aan de huisarts om het vaccin nog een keer te krijgen. Ook als je naar een land gaat waar difterie nog voorkomt, kan je je best nog eens laten vaccineren.

Tags , ,

Wat is rodehond?

Rodehond of rubella is een besmettelijke kinderziekte die veroorzaakt wordt door het rubellavirus. De besmetting met het virus vindt plaats via druppeltjes in de lucht, bijvoorbeeld als de besmette persoon moet hoesten of niezen.

Bij kinderen is het ziekteverloop onschuldig, maar bij volwassenen kan het gevaarlijk zijn. Vrouwen die in de eerste drie maanden van hun zwangerschap besmet geraken, lopen een groot risico op een miskraam of een baby met aangeboren afwijkingen.

Symptomen

Na de besmetting duurt het twee tot drie weken voor de eerste ziekteverschijnselen optreden. Rodehond manifesteert zich eerst als een gewone verkoudheid. Daarna volgt een plotse uitslag, die zich eerst voordoet in het gezicht, maar zich later verspreidt over het hele lichaam. De rozerode vlekjes jeuken niet en verdwijnen na enkele dagen. Verder gaat de ziekte soms gepaard met koorts, gezwollen klieren, zwellingen en pijn in de gewrichten of oogbindvliesontsteking (conjunctivitis).

Behandeling

De ziekte is bij kinderen onschuldig. Behandel het als een gewone verkoudheid. Geef het kind veel te drinken. Het kind mag ook naar school gaan, maar vergeet de besmetting wel niet te melden.

Vaccinatie

Er bestaat een vaccin tegen rodehond. Dit vaccin wordt gecombineerd met het vaccin tegen mazelen en de bof. Het vaccin wordt meestal toegediend rond de leeftijd van 15 maanden. Rond de leeftijd van 12 jaar krijgt het kind een nieuwe vaccinatie. Zwangere vrouwen die niet ingeënt zijn kunnen best zo snel mogelijk contact opnemen met de huisarts.

Tags , , ,

Wat is mazelen en hoe voorkom je het?

Mazelen is een erg besmettelijke ziekte, die veroorzaakt wordt door een virus. De ziekte komt voornamelijk voor bij kinderen. De bekendste symptomen zijn koorts en huiduitslag.

Besmetting

Het mazelenvirus (morbillivirus) verspreidt zich via direct contact en via druppeltjes in de lucht. Een patiënt met mazelen blijft besmettelijk van een tot drie dagen voor tot vijf dagen na het optreden van de huiduitslag. Tussen de besmetting met het virus en de huiduitslag zitten gemiddeld 14 dagen.

Symptomen

De eerste symptomen van de mazelen lijken op die van een griep of een stevige verkoudheid:

Hoge koorts
Hoesten
Verkoudheid
Rode ogen
Vermoeidheid/lusteloosheid
Loopneus

Na enkele dagen: rode vlekjes in gezicht, nek en hals. De uitslag verspreidt zich geleidelijk aan over het hele lichaam.

Kinderen onder de 5 en volwassenen boven de 20 hebben de ergste symptomen.

Behandeling

Meestal verloopt de ziekte goedaardig, maar in bepaalde gevallen kunnen er ernstige complicaties (longontsteking, bronchitis, hersenvliesontsteking, enz.) voorkomen. Daarom krijgen kinderen in België en Nederland een vaccin tegen de mazelen.

Een eerste vaccinatie vindt plaats rond de leeftijd van 14-15 maanden, rond de leeftijd van 9-13 jaar volgt nog een tweede vaccinatie. Het gaat om een gecombineerd vaccin tegen mazelen, bof en rodehond.

Er bestaat geen speciale medicatie voor de behandeling van mazelen. De medicatie die gebruikt wordt, is vooral gericht op het verlichten van symptomen als koorts en hoofdpijn.

Tags , , , , ,

Het griepvaccin: beter voorkomen dan genezen

Het influenzavirus, dat griep veroorzaakt, is zeer besmettelijk. Je kan griep echter voorkomen door je te laten inenten met het griepvaccin. De kans om griep te krijgen, vermindert hierdoor met 70%, al daalt dit percentage naarmate men ouder wordt.

Het griepvaccin wordt gekweekt op kippeneieren en bevat stukjes dood virus. Wanneer je wordt ingeënt met het griepvaccin, maakt het afweersysteem van je lichaam antistoffen aan, zodat je bij contact met een levend virus reeds antistoffen hebt en dus beter beschermd bent tegen het virus.

Aangezien je wordt ingeënt met een dood virus, krijg je hier dus ook geen griep van. 1 of 2 dagen na de inenting kunnen er enkele griepverschijnselen optreden zoals koorts, vermoeidheid, hoofdpijn en spierpijn. Dit is echter geen echte griep.

Ieder jaar stelt men het griepvaccin samen uit 3 griepvirussen waarvan men de kans het meest waarschijnlijk acht dat ze zullen voorkomen. Het griepvirus muteert immers waardoor men elk jaar een ander griepvaccin moet samenstellen en men zich dus ook ieder jaar opnieuw moet laten inenten. Er bestaat natuurlijk nog altijd een kans dat je besmet geraakt met een griepvirus dat niet werd opgenomen in het vaccin. Zo kan je alsnog nog ziek worden.

Het griepvaccin is aan te raden aan personen die ouder zijn dan 65 jaar. Ook diabetespatiënten en personen die een chronische ziekte hebben aan hart, lever en nieren kunnen zich beter laten vaccineren. Verder kunnen mensen die in contact komen met deze risicopersonen zich best laten inenten. Denk dan vooral aan het personeel uit de gezondheidssector en mensen die onder hetzelfde dak wonen als de risicopersonen.

Een vaccinatie biedt bescherming vanaf 2 weken na de inenting tot 6 maanden erna. De beste periode om je te laten inenten is in de maand oktober. Griep komt namelijk het vaakst voor van november tot maart.

Wanneer je koorts hebt of een infectie mag je je op dat moment niet laten vaccineren. Vraag ook aan je huisarts of je mogelijk allergisch kan zijn voor de bestanddelen in het vaccin.

Tags , ,

Griep bij kinderen

Naast ouderen zijn ook kinderen kwetsbaar voor het griepsvirus. Wanneer er een griepvirus heerst, hebben gemiddeld 1 op 3 kinderen griep ten opzichte van 1 op 10 volwassen.

Kinderen zijn kwetsbaarder voor virussen omdat hun immuunsysteem nog niet helemaal ontwikkeld is. Hun lichaam heeft nog geen antistoffen tegen de meeste ziektes opgebouwd. Bovendien worden op scholen en kinderdagverblijven de virussen gemakkelijk overgedragen.

Bij kinderen gaat de griep echter vaak ongemerkt voorbij. Symptomen zoals maag- en darmklachten en slaperigheid zijn moeilijker vast te stellen. Zeker bij zuigelingen is het moeilijk om een diagnose te stellen.

Vaak worden de symptomen van griep verward met ziektes zoals bronchitis of keelontsteking waardoor de diagnose van griep dan ook niet gesteld wordt.

Meestal is griep bij kinderen onschuldig. Toch kan een griepje tot ernstige complicaties leiden, zoals oorontsteking en longaandoeningen. Elk jaar sterven toch een aantal baby’s en kleine kinderen aan de complicaties van griep.

Daarom wordt het aangeraden om kinderen te laten vaccineren tegen griep. Vooral kinderen die door ziektes zoals astma en mucoviscidose een verminderde weerstand hebben, is vaccinatie een must.

Om de weerstand van je kind te verbeteren kan je het best gezonde voeding met veel vitaminen voorschotelen. Ook regelmatig sporten (in de buitenlucht) verhoogt de weerstand.

Vaak is de beste behandeling voor griep gewoon uitzieken. Antibiotica baat immers niet bij griep. Je kan wel eventueel een verstopte neus vrijmaken door het opsnuiven van een beetje keukenzout opgelost in lauw water. Als het kind koorts heeft, kan je hem of haar best niet te warm aankleden en toedekken met een dikke deken.

Ga naar een arts wanneer je kind langer dan drie dagen koorts heeft of wanneer er andere ziekteverschijnselen optreden. Als een baby jonger is dan drie maanden en koorts heeft, is het altijd aangewezen om naar een dokter te gaan.

Tags , ,

Wat is tbc?

Tuberculose of tbc is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis. De laatste jaren werd er wereldwijd een stijging van het aantal tbc-gevallen vastgesteld, ook in Europa.

De besmetting met tbc verloopt via de lucht. Personen die al besmet zijn met tbc brengen de bacterie over op anderen wanneer ze spreken, hoesten of niezen. De tbc-bacterie valt meestal de longen aan en veroorzaakt daar een kleine ontsteking. Bij gezonde mensen blijft het meestal daarbij, maar mensen met een verminderde weerstand worden ziek. De ontsteking breidt zich verder uit en de bacteriën komen via de bloedbaan ook in andere organen terecht. De voornaamste symptomen van longtuberculose zijn aanhoudend hoesten, pijn in de borstkas, zweten, gewichtsverlies en bloed ophoesten.

Risicogroepen

In westerse en geïndustrialiseerde landen treft de ziekte vooral ouderen. Maar in Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse ontwikkelingslanden komt de ziekte vaker voor. Daar verspreidt ze zich vooral onder jong-volwassenen. Vooral vruchtbare vrouwen met een leeftijd tussen 15 en 44 jaar hebben een groter risico ziek te worden ten gevolge van tbc.

Tbc komt de laatste jaren vaker voor. De oorzaak daarvan is de wijde verspreiding van HIV. Steeds meer mensen zijn besmet met HIV en hebben en verzwakt immuunsysteem. HIV-patiënten hebben een 100 keer grotere kans op de ontwikkeling van tbc dan andere mensen.

Verder komt de ziekte in westerse landen vooral voor bij marginale groepen, asielzoekers, daklozen, drugsverslaafden,…

Behandeling

Een patiënt is besmettelijk als men na onderzoek van de fluimen tuberkelbacteriën gevonden heeft. Dit heet een open longtuberculose. Personen bij andere organen zijn aangetast of met een geslote, longtuberculose zijn doorgaans niet besmettelijk.

TBC is volledig te genezen. De behandeling voor TBC duurt normaal gezien ongeveer zes maanden. De patiënt krijgt antibiotica, maar als blijkt dat de bacterie tegen alle antibiotica resistent is, moet de behandeling aangepast worden. Er bestaat een vaccin tegen tbc, maar dat beschermt vooral tegen zware complicaties (hersenvliesontsteking, veralgemeende tuberculose, …).

Tags ,